سوال 120435

وقتی شهابواره وارد جو زمین می‌شود اصطكاكش با مولكول‌های هوا چنان شدید است كه ملتهب می‌شود و می‌سوزد و ملكول‌های اطراف خود را نیز گرم و درخشان می‌كند. در این موقع می‌بینیم كه ستاره‌ای كوچك در آسمان به راه افتاده است و حركت می‌كند. این تیرهای نورانی رونده، یا شهاب‌ها، از منظره‌های زیبای آسمان شب هستند.
شهاب‌ها لحظه به لحظه كوچكتر و كم نورتر می‌شوند، چون می‌سوزند و ماده‌ی آنها تمام می‌شود. ولی بعضی وقت‌ها شهابواره آن قدر بزرگ است كه تا رسیدن به سطح زمین همه‌ی ماده‌ی آن نمی‌سوزد و به صورت تكه سنگی بر زمین می‌افتد. این سنگ، سنگی است كه شكارش آرزوی منجمان آماتور است.
طبیعی است كه شهابواره‌های بزرگ، به صورت شهاب‌های پرنور دیده شوند. برخی از آنها چنان پرنورند كه آسمان را روشن می‌كنند و خطی نورانی از خود به جای می‌گذارند. این خط نورانی ممكن است چند دقیقه در آسمان دوام بیاورد. هر چه شهاب پرنورتر باشد، احتمال این كه همه‌ی ماده‌اش نسوزد و بخشی از آن به زمین بیفتد، بیشتر است. پس، از روی نورانیت شهاب می‌توان حدس زد كه شهابواره به چه بزرگی است. و آیا می‌سوزد و از بین می‌رود یا بر زمین می‌افتد.
قدر زهره در نورانی‌ترین حالت خود 4- است. اگر میزان نورانیت زهره را به كاملاً به خاطر بسپارید، می‌توانید از آن به منزله‌ی مقیاس سنجش نورانیت شهاب‌ها استفاده كنید. شهاب‌های پرنورتر از زهره به آذرگوی مشهورند. یك آذرگوی به قدر 4- تكه‌ای از آهن یا سنگ به وزن 50 گرم است. آذرگوی‌ها به رنگ‌های مختلف دیده می‌شوند : سبز، زرد، نارنجی، آبی، قرمز و سفید. نور شهاب یا آذرگوی از گازهای داغ پیرامون شهابواره ساطع می‌شود. این گازها مخلوطی از مواد تبخیر شده‌ی شهابواره و ملكول‌های داغ شده‌ی جو زمین است. هر عنصری كه داغ شود، در رنگ مشخصی نور منتشر می‌كند.
برای این كه آذرگویی با نورانیت شدید، مثلاً از قدر 12- دیده شود، وزنش حتماً باید 3 تا 5 كیلوگرم باشد. چینین آذرگویی حتماً بر زمین می‌افتد. در واقع شهاب‌هایی كه نورانی‌تر از قدر 8- (به درخشش ماه تربیع) باشند، بدون شك خود را به زمین می‌رسانند. نورانی‌ترین آذرگویی كه تا كنون مشاهده و ثبت شده، شهابی به نورانیت خورشید بوده است! شهابی از قدر تقریبی 22- كه در شب 13 آذر 1351، آسمان منطقه‌ی سوماوا در چك اسلواكی را برای مدتی روشن كرد. اما متاسفانه هیچ تكه‌ای از این آذرگوی یافته نشد. آذرگوی بسیار پرنور گاهی چنان منفجر می‌شوند كه چیزی از آنها باقی نمی‌ماند. آنها را آتش گوی یا بولید می‌نامند.
موفق باشید