ثبت پاسخ جدید
برای ثبت پاسخ، لطفا وارد حساب کاربری خود شوید.
پاسخ‌ها
1 پاسخآیا استفاده از شبکه‌های اجتماعی باعث ناراحتی فرزندان ما می‌شود؟
شواهدی که نشان می‌دهند بین استفاده از شبکه‌های اجتماعی و افسردگی ارتباطی وجود دارد، هر روز بیشتر می‌شوند. در چندین مطالعه اخیر، نشان داده شده است که کاربران نوجوان و جوانی که بیشترین زمان را در اینستاگرام و سایر شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند، نسبت به افرادی که کمترین زمان را می‌گذرانند، با اختلاف (از 13 درصد تا 66 درصد) بیشتر دچار افسردگی می‌شوند. آیا این به آن معناست که اینستاگرام در واقع باعث افسردگی می‌شوند؟ این مطالعات همبستگی را نشان می‌دهند، نه علیت.
یکی از دلایلی که این همبستگی بیشتر از یک تصادف به نظر می‌رسد این است که افزایش درصد افسردگی همزمان با افزایش استفاده از تلفن‌های هوشمند اتفاق افتاده است. مطالعه‌ای که در سال 2017 بر روی بیش از نیم میلیون دانش آموز کلاس هشتم تا دوازدهم انجام شد نشان داد که علائم افسردگی شدید در سال‌های 2010 تا 2015، 33 درصد افزایش یافته است. در همان دوره، میزان خودکشی دختران در آن گروه سنی 65 درصد افزایش یافته است.
تلفن‌های هوشمند در سال 2007 وارد بازار شدند و تا سال 2015، 92 درصد از نوجوانان و جوانان دارای تلفن هوشمند بودند. ژان توونژ، روانشناس دانشگاه ایالتی سن دیگو، طبق مشاهدات خود اعلام کرد که افزایش علائم افسردگی با استفاده از گوشی‌های هوشمند در آن دوره همبستگی دارد، حتی زمانی که این مقایسه سال به سال صورت می‌گیرد. در همان بازه زمانی، تعداد دانشجویانی که برای دریافت کمک، عمدتا در زمینه افسردگی و اضطراب، به مراکز مشاوره دانشگاه مراجعه می‌کردند، افزایش چشمگیری داشت. مراجعه‌ها بین سال های 2010 و 2015، 30 درصد افزایش داشته است.
آیا استفاده از شبکه‌های اجتماعی مضر است؟
یکی از بزرگترین تفاوت‌ها در زندگی نوجوانان و جوانان کنونیدر مقایسه با نسل‌های قبلی، این است که آنها زمان بسیار کمتری را صرف ارتباط رو در رو با همسالان خود می‌کنند و بیشتر ارتباطاتشان از طریق اینترنت و از طریق شبکه‌های اجتماعی است. برخی از کارشناسان افزایش افسردگی را شاهدی بر این موضوع می‌داند که ارتباطاتی که از طریق شبکه‌های اجتماعی صورت می‌گیرند از نظر عاطفی کمتر راضی‌کننده هستند و باعث ایجاد احساس انزوای اجتماعی در کاربران می‌شوند.
الكساندرا هملت، روانشناس بالینی در موسسه Child Mind می‌گوید:«هرچقدر کمتر با انسان‌ها ارتباط عمیق و همدلانه داشته باشید کمتر از مزایای تعاملات اجتماعی بهره‌مند می‌شوید. هر چه این ارتباط سطحی‌تر باشد، احتمال اینکه احساس کنید با کسی در ارتباط هستید، که چیزی است که همه‌ی ما به آن نیاز داریم، کمتر است.»
در واقع، یک استثنا در این همبستگی با افسردگی، دخترانی هستند که زمان زیادی را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند اما، در عین حال تعاملات اجتماعی رو در رو را نیز حفظ می‌کنند. مطالعه توونژ نشان داد که در آن دسته از دخترانی که هم به صورت حضوری و هم از طریق شبکه‌های اجتماعی ارتباط برقرار می‌کنند، برخلاف کسانی که تعامل حضوری کمتری دارند، افزایش علائم افسردگی دیده نمی‌شود. برخی نوجوانان هستند که در ارتباط رو در رو با همسالان موفق نیستند، زیرا از نظر جغرافیایی دور افتاده‌اند یا در مدارس و جوامع محلی خود پذیرفته نشده‌اند. برای این کودکان، ارتباط آنلاین می‌تواند نجات‌دهنده باشد.
شبکه‌های اجتماعی و حس انزوا
مطالعه دیگری بر روی جوانان (19 تا 32 سال) ارتباط بین زمان صرف شده در شبکه‌های اجتماعی و احساس انزوای اجتماعی(PSI) را نشان داده است. نویسندگان اظهار داشتند که نمی‌توان ارتباط مستقیمی پیدا کرد. «آیا افرادی که احساس انزوای اجتماعی می‌کنند زمان بیشتری را در شبکه‌های اجتماعی می گذرانند یا در کاربرانی که استفاده بیشتری از شبکه‌های اجتماعی دارند PSI ایجاد می‌شود؟» اگر مورد دوم صحیح باشد، «آیا به این دلیل است که فرد وقت کمتری را صرف کسب تجربیات معتبر اجتماعی، که باعث کاهش احساس انزوای اجتماعی می‌شوند، می‌کند؟ یا این که ماهیت آنچه در شبکه‌های اجتماعی می‌بینید طوری است که باعث می‌شود احساس کنید از دیگران جدا افتاده‌اید؟»
این موضوع ما را به آن چه امروزه FOMO می‌نامیم می‌رساند، ترس از دست دادن فرصت‌ها.
جری بوبریک، دکتر روانشناسی بالینی در موسسChild Mind، طبق مشاهدات خود می‌گوید:«FOMO در واقع ترس از عدم اتصال به دنیای اجتماعی است و این نیاز به متصل بودن گاهی اوقات هر آنچه که در حال رخ دادن در شرایط واقعی‌ای که در آن قرار داریم است را بر هم می‌زند. هرچه بیشتر از شبکه‌های اجتماعی استفاده کنیم، کمتر به زندگی در لحظه فکر می‌کنیم.»
در عوض ممکن است نگران این باشیم که چرا به آن مهمانی که در اینستاگرام می‌بینیم دعوت نشده‌ایم یا حواسمان را جمع می‌کنیم که حتی یک پست از دوستان خود را از دست ندهیم. اما اگر همیشه در حال چک کردن پست‌های بی‌پایان شبکه‌های اجتماعی باشیم، تعاملات اجتماعی‌ای را که از نظر احساسی سودآور نیستند و در واقع می توانند باعث شوند احساس انزوای بیشتری داشته باشیم را در اولویت قرار داده‌ایم.
مقایسه‌های منفی
نظریه دیگری درباره افزایش افسردگی از دست دادن عزت نفس است، به ویژه در دختران نوجوان که خود را با تصاویر ادیت شده و هنری از کسانی که به نظر می‌رسد زیباتر، لاغرتر، محبوب‌تر و ثروتمندتر هستند، مقایسه می‌کنند.
هملت توضیح می دهد:«بسیاری از دختران توسط دوستانشان که بهترین عکس‌های خود را پست می‌کنند بمباران می‌شوند یا افراد مشهور و اینفلوئنسرهایی را دنبال می كنند كه عکس‌هایشان را فتوشاپ می‌کنند و تیمی از آرایشگرها روی صورت و موهای آنها کار می‌کنند. اگر آنها این موارد را عادی و طبیعی در نظر بگیرند، اعتماد به نفس آنها دچار مشکل خواهد شد.» در واقع، اینستاگرام در نظرسنجی‌ها به عنوان برنامه‌ای که بیشتر از همه جوانان را به سمت احساس اضطراب، افسردگی و نگرانی در مورد بدن خود سوق می‌دهد، حضور دارد.
بوبریک خاطرنشان می کند:«نشان دادن یک تصویر بی‌نقص نه تنها ممکن است باعث شود دیگران احساس ناکافی بودن کنند، بلکه حتی برای افرادی که به نظر می رسد در این کار موفق هستند نیز ناسالم است. بچه‌ها وقت زیادی را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند و سعی می کنند پست‌هایی مطابق با آنچه دنیا فکر می‌کند شبیه یک زندگی بی‌نقص است، به اشتراک بگذارند. ببینید چقدر خوشحالم! ببینید چقدر زیبا هستم! بدون این کار، آنها نگران هستند که دوستانشان آنها را نپذیرند و اگر در شبکه‌های اجتماعی بازخورد مثبت بگیرند، ممکن است نگران این باشند که آنچه دوستانشان دوست دارند خود واقعی آنها نباشد.»
فعالیت سالم کمتر
یکی دیگر از منابع احتمالی افسردگی ممکن است کارهایی باشد که نوجوانان در حالی که وقت خود را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند انجام نمی‌دهند، از جمله فعالیت بدنی و کارهایی که باعث ایجاد احساس موفقیت می‌شوند، مانند یادگیری مهارت‌های جدید و پرورش دادن استعدادها.
هملت توضیح می دهد:«اگر وقت زیادی را پای تلفن همراه خود صرف می‌کنید، وقت کمتری برای فعالیت‌هایی دارید که می‌توانند اعتماد به نفس، احساس موفقیت و ارتباط انسان را ایجاد کنند. کودکانی که وقت زیادی را صرف استفاده از وسایل الکترونیکی می‌کنند در ازای کاری که انجام می‌دهند احساس خوبی نسبت به خود دریافت نمی کنند. بله، هربار که یک پیام دریافت می‌کنید یا عکستان لایک می‌خورد یا درخواست فالو دریافت می‌کنید، کمی دوپامین ترشح می شود. اما این موارد فقط اعتیاد آور هستند و رضایت‌بخش نیستند.»
تمرکز مختل‌شده
مورد دیگری که توسط شبکه‌های اجتماعی مختل می‌شود، فرایند انجام تکالیف و سایر کارهایی است که نیاز به تمرکز دارند. این موضوع برای نوجوانان معمول است که همزمان با درس خواندن در شبکه‌های اجتماعی با دوستانشان ارتباط برقرار کنند. آنها به خود افتخار می‌کنند که می‌توانند چند کار را همزمان انجام دهند، اما شواهد نشان می‌دهد که این امر میزان یادگیری و راندمان کار را کاهش می‌دهد.
هملت می گوید:«اساساً انجام چند کار به صورت همزمان امکان‌پذیر نیست. کاری که شما انجام می‌دهید در واقع رفت و آمد بین دو کار است. مغز ظرفیت خودش را دارد. با تمرکز کمتر و قطع مداوم کار، انجام تکالیف خانه بیشتر از آنچه باید طول می‌کشد، و این باعث کاهش وقت آزاد و افزایش استرس می‌شود.»
کم‌خوابی و افسردگی
استفاده از شبکه‌های اجتماعی از طریق برخی روش‌های غیرمستقیم نیز ممکن است روی روحیه تاثیر بگذارند، یکی از رایج‌ترین عوامل موثر بر افسردگی در نوجوانان، کمبود خواب است که می‌تواند توسط شبکه‌های اجتماعی ایجاد یا تشدید شوند.
تحقیقات نشان می دهد 60 درصد نوجوانان در ساعات قبل از خواب به تلفن‌های همراه خود نگاه می‌کنند و به طور متوسط یک ساعت کمتر از همسالان خود که قبل از خواب از تلفن همراه خود استفاده نمی‌کنند می‌خوابند. نور آبی صفحه‌های نمایش باعث ایجاد اختلال در خوابیدن می‌شود. علاوه بر این، چک کردن شبکه‌های اجتماعی لزوماً فعالیت آرامش‌بخش یا خواب آوری نیست. هملت می گوید گشت و گذار در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به راحتی باعث ایجاد استرس شود.
بوبریک می گوید:«شبکه‌های اجتماعی می‌توانند عمیقا روی خواب تاثیر بگذارند. شما می‌خواهید پنج دقیقه اینستاگرام را چک کنید، و یکدفعه می‌بینید 50 دقیقه گذشته است. یک ساعت از خوابتان از دست رفته است و روز بعد خسته‌تر هستید. تمرکز برای شما دشوارتر است. از کارها عقب می‌مانید و این چرخه مدام تکرار می‌شود.»
چگونه می‌توان تأثیرات منفی استفاده از شبکه‌های اجتماعی را به حداقل رساند؟
گرچه ما هنوز شواهد قطعی در مورد اینکه آیا استفاده از شبکه‌های اجتماعی واقعا باعث افسردگی می شود یا نه، در دسترس نداریم، اما علائم هشداردهنده زیادی مبنی بر تأثیر منفی آنها بر فرزندانمان قابل مشاهده است. بنابراین هوشمندانه است که والدین به طور منظم در مورد استفاده کودکان از شبکه‌های اجتماعی با آنها صحبت کنند، تا از مثبت و سالم بودن این استفاده اطمینان حاصل کنند و اگر لازم می‌بینند، کودکان را برای تغییر نوع استفاده‌شان راهنمایی کنند.
همچنین در مورد علائم افسردگی هوشیار باشید. اگر علائمی مبنی بر افسردگی فرزندتان مشاهده کردید، آنها را جدی بگیرید. از فرزندتان حالش را بپرسید و برایش از یک متخصص سلامت وقت بگیرید.
کارهایی وجود دارد که می‌توانید برای اطمینان از استفاده سالم از شبکه‌های اجتماعی انجام دهید:
• روی تعادل تمرکز کنید. اطمینان حاصل کنید که فرزندان شما بصورت آفلاین نیز درگیر تعامل اجتماعی هستند و برای فعالیت‌هایی که به ایجاد هویت و اعتماد به نفس کمک می‌کنند وقت دارند.
• اعلان ها را خاموش کنید. توسعه‌دهندگان اپلیکیشن‌ها با اعلان‌های بیشتر تلاش می‌کنند که کاربران را مجاب کنند تا کارهایشان را متوقف کنند و مدام سرگرم تلفن همراه خود باشند. به آنها این اجازه را ندهید.
• مراقب دخترانی که بیشتر در معرض خطر افسردگی هستند باشید. دخترانی را که دوران سختی را پشت سر می‌گذارند یا تحت استرس غیرمعمول قرار دارند را تحت نظر بگیرید. با کاهش اعتماد به نفس، تأثیرات منفی شبکه‌های اجتماعی می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد.
• استفاده آگاهانه از شبکه‌های اجتماعی را بیاموزید. نوجوانان را تشویق کنید که در مورد احساسی که هنگام استفاده از شبکه‌های اجتماعی به آنها دست می‌دهد با خود صادق باشند و از تعاملاتی که باعث افزایش استرس یا ناراحتی می شوند دوری کنند.
• برای استفاده‌ی خودتان از شبکه‌های اجتماعی نیز محدودیت و تعادل قرار دهید. با جدا شدن از رسانه‌ها برای گذراندن اوقات باکیفیت خانوادگی، از جمله شام‌های بدون تلفن همراه و سایر فعالیت‌های این‌چنینی، الگوی خوبی برای فرزندانتان باشید. بچه‌ها ممکن است مقاومت کنند، اما فواید این کار را خواهند فهمید.
• قبل از خواب زمان بدون تلفن تعیین کنید. قانون عدم استفاده از تلفن‌های هوشمند را در اتاق خواب بعد از یک ساعت مشخص و در طول شب اعمال کنید. از بچه‌ها بخواهید برای بیدار شدن از ساعت‌های زنگ‌دار استفاده کنند.
نوشته کارولاین میلر، مدیر تحریریه موسسهChild Mind. با مشارکت وبسایت childmind.org
شواهدی که نشان می‌دهند بین استفاده از شبکه‌های اجتماعی و افسردگی ارتباطی وجود دارد، هر روز بیشتر می‌شوند. در چندین مطالعه اخیر، نشان داده شده است که کاربران نوجوان و جوانی که بیشترین زمان را در اینستاگرام و سایر شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند، نسبت به افرادی که کمترین زمان را می‌گذرانند، با اختلاف (از 13 درصد تا 66 درصد) بیشتر دچار افسردگی می‌شوند. آیا این به آن معناست که اینستاگرام در واقع باعث افسردگی می‌شوند؟ این مطالعات همبستگی را نشان می‌دهند، نه علیت.
یکی از دلایلی که این همبستگی بیشتر از یک تصادف به نظر می‌رسد این است که افزایش درصد افسردگی همزمان با افزایش استفاده از تلفن‌های هوشمند اتفاق افتاده است. مطالعه‌ای که در سال 2017 بر روی بیش از نیم میلیون دانش آموز کلاس هشتم تا دوازدهم انجام شد نشان داد که علائم افسردگی شدید در سال‌های 2010 تا 2015، 33 درصد افزایش یافته است. در همان دوره، میزان خودکشی دختران در آن گروه سنی 65 درصد افزایش یافته است.
تلفن‌های هوشمند در سال 2007 وارد بازار شدند و تا سال 2015، 92 درصد از نوجوانان و جوانان دارای تلفن هوشمند بودند. ژان توونژ، روانشناس دانشگاه ایالتی سن دیگو، طبق مشاهدات خود اعلام کرد که افزایش علائم افسردگی با استفاده از گوشی‌های هوشمند در آن دوره همبستگی دارد، حتی زمانی که این مقایسه سال به سال صورت می‌گیرد. در همان بازه زمانی، تعداد دانشجویانی که برای دریافت کمک، عمدتا در زمینه افسردگی و اضطراب، به مراکز مشاوره دانشگاه مراجعه می‌کردند، افزایش چشمگیری داشت. مراجعه‌ها بین سال های 2010 و 2015، 30 درصد افزایش داشته است.
آیا استفاده از شبکه‌های اجتماعی مضر است؟
یکی از بزرگترین تفاوت‌ها در زندگی نوجوانان و جوانان کنونیدر مقایسه با نسل‌های قبلی، این است که آنها زمان بسیار کمتری را صرف ارتباط رو در رو با همسالان خود می‌کنند و بیشتر ارتباطاتشان از طریق اینترنت و از طریق شبکه‌های اجتماعی است. برخی از کارشناسان افزایش افسردگی را شاهدی بر این موضوع می‌داند که ارتباطاتی که از طریق شبکه‌های اجتماعی صورت می‌گیرند از نظر عاطفی کمتر راضی‌کننده هستند و باعث ایجاد احساس انزوای اجتماعی در کاربران می‌شوند.
الكساندرا هملت، روانشناس بالینی در موسسه Child Mind می‌گوید:«هرچقدر کمتر با انسان‌ها ارتباط عمیق و همدلانه داشته باشید کمتر از مزایای تعاملات اجتماعی بهره‌مند می‌شوید. هر چه این ارتباط سطحی‌تر باشد، احتمال اینکه احساس کنید با کسی در ارتباط هستید، که چیزی است که همه‌ی ما به آن نیاز داریم، کمتر است.»
در واقع، یک استثنا در این همبستگی با افسردگی، دخترانی هستند که زمان زیادی را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند اما، در عین حال تعاملات اجتماعی رو در رو را نیز حفظ می‌کنند. مطالعه توونژ نشان داد که در آن دسته از دخترانی که هم به صورت حضوری و هم از طریق شبکه‌های اجتماعی ارتباط برقرار می‌کنند، برخلاف کسانی که تعامل حضوری کمتری دارند، افزایش علائم افسردگی دیده نمی‌شود. برخی نوجوانان هستند که در ارتباط رو در رو با همسالان موفق نیستند، زیرا از نظر جغرافیایی دور افتاده‌اند یا در مدارس و جوامع محلی خود پذیرفته نشده‌اند. برای این کودکان، ارتباط آنلاین می‌تواند نجات‌دهنده باشد.
شبکه‌های اجتماعی و حس انزوا
مطالعه دیگری بر روی جوانان (19 تا 32 سال) ارتباط بین زمان صرف شده در شبکه‌های اجتماعی و احساس انزوای اجتماعی(PSI) را نشان داده است. نویسندگان اظهار داشتند که نمی‌توان ارتباط مستقیمی پیدا کرد. «آیا افرادی که احساس انزوای اجتماعی می‌کنند زمان بیشتری را در شبکه‌های اجتماعی می گذرانند یا در کاربرانی که استفاده بیشتری از شبکه‌های اجتماعی دارند PSI ایجاد می‌شود؟» اگر مورد دوم صحیح باشد، «آیا به این دلیل است که فرد وقت کمتری را صرف کسب تجربیات معتبر اجتماعی، که باعث کاهش احساس انزوای اجتماعی می‌شوند، می‌کند؟ یا این که ماهیت آنچه در شبکه‌های اجتماعی می‌بینید طوری است که باعث می‌شود احساس کنید از دیگران جدا افتاده‌اید؟»
این موضوع ما را به آن چه امروزه FOMO می‌نامیم می‌رساند، ترس از دست دادن فرصت‌ها.
جری بوبریک، دکتر روانشناسی بالینی در موسسChild Mind، طبق مشاهدات خود می‌گوید:«FOMO در واقع ترس از عدم اتصال به دنیای اجتماعی است و این نیاز به متصل بودن گاهی اوقات هر آنچه که در حال رخ دادن در شرایط واقعی‌ای که در آن قرار داریم است را بر هم می‌زند. هرچه بیشتر از شبکه‌های اجتماعی استفاده کنیم، کمتر به زندگی در لحظه فکر می‌کنیم.»
در عوض ممکن است نگران این باشیم که چرا به آن مهمانی که در اینستاگرام می‌بینیم دعوت نشده‌ایم یا حواسمان را جمع می‌کنیم که حتی یک پست از دوستان خود را از دست ندهیم. اما اگر همیشه در حال چک کردن پست‌های بی‌پایان شبکه‌های اجتماعی باشیم، تعاملات اجتماعی‌ای را که از نظر احساسی سودآور نیستند و در واقع می توانند باعث شوند احساس انزوای بیشتری داشته باشیم را در اولویت قرار داده‌ایم.
مقایسه‌های منفی
نظریه دیگری درباره افزایش افسردگی از دست دادن عزت نفس است، به ویژه در دختران نوجوان که خود را با تصاویر ادیت شده و هنری از کسانی که به نظر می‌رسد زیباتر، لاغرتر، محبوب‌تر و ثروتمندتر هستند، مقایسه می‌کنند.
هملت توضیح می دهد:«بسیاری از دختران توسط دوستانشان که بهترین عکس‌های خود را پست می‌کنند بمباران می‌شوند یا افراد مشهور و اینفلوئنسرهایی را دنبال می كنند كه عکس‌هایشان را فتوشاپ می‌کنند و تیمی از آرایشگرها روی صورت و موهای آنها کار می‌کنند. اگر آنها این موارد را عادی و طبیعی در نظر بگیرند، اعتماد به نفس آنها دچار مشکل خواهد شد.» در واقع، اینستاگرام در نظرسنجی‌ها به عنوان برنامه‌ای که بیشتر از همه جوانان را به سمت احساس اضطراب، افسردگی و نگرانی در مورد بدن خود سوق می‌دهد، حضور دارد.
بوبریک خاطرنشان می کند:«نشان دادن یک تصویر بی‌نقص نه تنها ممکن است باعث شود دیگران احساس ناکافی بودن کنند، بلکه حتی برای افرادی که به نظر می رسد در این کار موفق هستند نیز ناسالم است. بچه‌ها وقت زیادی را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند و سعی می کنند پست‌هایی مطابق با آنچه دنیا فکر می‌کند شبیه یک زندگی بی‌نقص است، به اشتراک بگذارند. ببینید چقدر خوشحالم! ببینید چقدر زیبا هستم! بدون این کار، آنها نگران هستند که دوستانشان آنها را نپذیرند و اگر در شبکه‌های اجتماعی بازخورد مثبت بگیرند، ممکن است نگران این باشند که آنچه دوستانشان دوست دارند خود واقعی آنها نباشد.»
فعالیت سالم کمتر
یکی دیگر از منابع احتمالی افسردگی ممکن است کارهایی باشد که نوجوانان در حالی که وقت خود را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند انجام نمی‌دهند، از جمله فعالیت بدنی و کارهایی که باعث ایجاد احساس موفقیت می‌شوند، مانند یادگیری مهارت‌های جدید و پرورش دادن استعدادها.
هملت توضیح می دهد:«اگر وقت زیادی را پای تلفن همراه خود صرف می‌کنید، وقت کمتری برای فعالیت‌هایی دارید که می‌توانند اعتماد به نفس، احساس موفقیت و ارتباط انسان را ایجاد کنند. کودکانی که وقت زیادی را صرف استفاده از وسایل الکترونیکی می‌کنند در ازای کاری که انجام می‌دهند احساس خوبی نسبت به خود دریافت نمی کنند. بله، هربار که یک پیام دریافت می‌کنید یا عکستان لایک می‌خورد یا درخواست فالو دریافت می‌کنید، کمی دوپامین ترشح می شود. اما این موارد فقط اعتیاد آور هستند و رضایت‌بخش نیستند.»
تمرکز مختل‌شده
مورد دیگری که توسط شبکه‌های اجتماعی مختل می‌شود، فرایند انجام تکالیف و سایر کارهایی است که نیاز به تمرکز دارند. این موضوع برای نوجوانان معمول است که همزمان با درس خواندن در شبکه‌های اجتماعی با دوستانشان ارتباط برقرار کنند. آنها به خود افتخار می‌کنند که می‌توانند چند کار را همزمان انجام دهند، اما شواهد نشان می‌دهد که این امر میزان یادگیری و راندمان کار را کاهش می‌دهد.
هملت می گوید:«اساساً انجام چند کار به صورت همزمان امکان‌پذیر نیست. کاری که شما انجام می‌دهید در واقع رفت و آمد بین دو کار است. مغز ظرفیت خودش را دارد. با تمرکز کمتر و قطع مداوم کار، انجام تکالیف خانه بیشتر از آنچه باید طول می‌کشد، و این باعث کاهش وقت آزاد و افزایش استرس می‌شود.»
کم‌خوابی و افسردگی
استفاده از شبکه‌های اجتماعی از طریق برخی روش‌های غیرمستقیم نیز ممکن است روی روحیه تاثیر بگذارند، یکی از رایج‌ترین عوامل موثر بر افسردگی در نوجوانان، کمبود خواب است که می‌تواند توسط شبکه‌های اجتماعی ایجاد یا تشدید شوند.
تحقیقات نشان می دهد 60 درصد نوجوانان در ساعات قبل از خواب به تلفن‌های همراه خود نگاه می‌کنند و به طور متوسط یک ساعت کمتر از همسالان خود که قبل از خواب از تلفن همراه خود استفاده نمی‌کنند می‌خوابند. نور آبی صفحه‌های نمایش باعث ایجاد اختلال در خوابیدن می‌شود. علاوه بر این، چک کردن شبکه‌های اجتماعی لزوماً فعالیت آرامش‌بخش یا خواب آوری نیست. هملت می گوید گشت و گذار در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به راحتی باعث ایجاد استرس شود.
بوبریک می گوید:«شبکه‌های اجتماعی می‌توانند عمیقا روی خواب تاثیر بگذارند. شما می‌خواهید پنج دقیقه اینستاگرام را چک کنید، و یکدفعه می‌بینید 50 دقیقه گذشته است. یک ساعت از خوابتان از دست رفته است و روز بعد خسته‌تر هستید. تمرکز برای شما دشوارتر است. از کارها عقب می‌مانید و این چرخه مدام تکرار می‌شود.»
چگونه می‌توان تأثیرات منفی استفاده از شبکه‌های اجتماعی را به حداقل رساند؟
گرچه ما هنوز شواهد قطعی در مورد اینکه آیا استفاده از شبکه‌های اجتماعی واقعا باعث افسردگی می شود یا نه، در دسترس نداریم، اما علائم هشداردهنده زیادی مبنی بر تأثیر منفی آنها بر فرزندانمان قابل مشاهده است. بنابراین هوشمندانه است که والدین به طور منظم در مورد استفاده کودکان از شبکه‌های اجتماعی با آنها صحبت کنند، تا از مثبت و سالم بودن این استفاده اطمینان حاصل کنند و اگر لازم می‌بینند، کودکان را برای تغییر نوع استفاده‌شان راهنمایی کنند.
همچنین در مورد علائم افسردگی هوشیار باشید. اگر علائمی مبنی بر افسردگی فرزندتان مشاهده کردید، آنها را جدی بگیرید. از فرزندتان حالش را بپرسید و برایش از یک متخصص سلامت وقت بگیرید.
کارهایی وجود دارد که می‌توانید برای اطمینان از استفاده سالم از شبکه‌های اجتماعی انجام دهید:
• روی تعادل تمرکز کنید. اطمینان حاصل کنید که فرزندان شما بصورت آفلاین نیز درگیر تعامل اجتماعی هستند و برای فعالیت‌هایی که به ایجاد هویت و اعتماد به نفس کمک می‌کنند وقت دارند.
• اعلان ها را خاموش کنید. توسعه‌دهندگان اپلیکیشن‌ها با اعلان‌های بیشتر تلاش می‌کنند که کاربران را مجاب کنند تا کارهایشان را متوقف کنند و مدام سرگرم تلفن همراه خود باشند. به آنها این اجازه را ندهید.
• مراقب دخترانی که بیشتر در معرض خطر افسردگی هستند باشید. دخترانی را که دوران سختی را پشت سر می‌گذارند یا تحت استرس غیرمعمول قرار دارند را تحت نظر بگیرید. با کاهش اعتماد به نفس، تأثیرات منفی شبکه‌های اجتماعی می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد.
• استفاده آگاهانه از شبکه‌های اجتماعی را بیاموزید. نوجوانان را تشویق کنید که در مورد احساسی که هنگام استفاده از شبکه‌های اجتماعی به آنها دست می‌دهد با خود صادق باشند و از تعاملاتی که باعث افزایش استرس یا ناراحتی می شوند دوری کنند.
• برای استفاده‌ی خودتان از شبکه‌های اجتماعی نیز محدودیت و تعادل قرار دهید. با جدا شدن از رسانه‌ها برای گذراندن اوقات باکیفیت خانوادگی، از جمله شام‌های بدون تلفن همراه و سایر فعالیت‌های این‌چنینی، الگوی خوبی برای فرزندانتان باشید. بچه‌ها ممکن است مقاومت کنند، اما فواید این کار را خواهند فهمید.
• قبل از خواب زمان بدون تلفن تعیین کنید. قانون عدم استفاده از تلفن‌های هوشمند را در اتاق خواب بعد از یک ساعت مشخص و در طول شب اعمال کنید. از بچه‌ها بخواهید برای بیدار شدن از ساعت‌های زنگ‌دار استفاده کنند.
نوشته کارولاین میلر، مدیر تحریریه موسسهChild Mind. با مشارکت وبسایت childmind.org