سوال 163398

با سلام و عرض تحیت.
دوست محترم!
در پاسخ پیشین به سؤال شما كه از دلیل حرمت جادوگری سؤال كرده بودید، اشاره به روایات كردیم و این كه روایات در حرمت جادوگری زیاد است. عمده دلیل و مستند این حكم شرعی نیز جز همین روایات نیست ، و در این روایات نیز به فلسفه این حكم اشاره نشده است. تعابیر بسیار شدیدی در حرمت سحر و جادو در روایات اهل بیت(ع) هست كه كمتر برای آن نظیری یافت می شود. همین امر برای لزوم اجتناب از سحر كافی است.
آن چه در ادامه نوشتیم اطلاعات و برداشت هایی بود كه ما از اساتیدی كه خود قدم در این راه نهاده اند و یا در این زمینه مطالعاتی داشته اند، گرفته ایم.
ما در آن جواب به طور مشخص به سه مطلب استناد كردیم.
1. فراگیری و تحصیل مقدمات سا حری همراه اموری است كه از نظر شرع ناپسند است. مثلا برای رسیدن به بعضی مراحل سحر انسان باید كارهای حرامی را مرتكب شود. حتی گاه گفته می شود برای رسیدن به بعضی از مراحل آن باید بعضی از آیات را با خون حیض نوشت كه این كار از جمله گناهان كبیره و در حد كفر است، و یا باید در مراحلی نماز و روزه را ترك كرد.
یا مثلا گاهی ترك مستمر و همیشگی حیوانی ـ یعنی نخوردن گوشت و دیگر غذاهای حیوانی ـ در تحصیل سحر لازم است؛ امری كه این در احادیث مكروه شمرده شده است.(دانشنامه احادیث طبی، ج2، ص376)
دوست گرامی!
توقع نداشته باشید كه این شرایط به صراحت در كتب علوم غریبه به چشم بخورد؛ كه دأب اساتید این فنون آن نیست كه مطالب را به طور شفاف بازگو كنند. این سخنان ـ همانطور كه گفتیم ـ معلومات شفاهی ای است كه اساتید آشنا با علوم غریبه ـ و به خصوص سحر ـ می فرمایند .
2. عرض كردیم یكی از عوارض علومی مثل سحر آن است كه انسانها طریق متعارف حیات را به فراموشی بسپارند و مشكلات خود را با توسل به سحر و امثال آن ـ از علوم غریبه ـ حل كنند. رواج این امر مفاسد عمده ای را برای جامعه انسانی به همراه خواهد داشت.
از روایات و سیره اهل بیت برمی آید كه ایشان به علوم غریبه روی خوش نشان نداده اند، حتی به علوم غریبه ای كه به مانند سحر حرام نیستند. شاید بتوان گفت تعطلی راه رسمی و متعارف زندگی هم برای فرد و هم برای جامعه خطرناك است و مانع كمال. مثلا نگارنده در روایات دیده است كه این علوم فقر می آورند.
3. مطلب دیگری كه در جهاتی به مطلب دوم بازمی گردد آن است كه سحر نوعی ارتباط با ماوراء الطبیعة و نیروهای غیر مادی است. همه ادیان الهی با ارتباط برقرار كردن با ماوراء الطبیعة از غیر طریق خداوند ـ از قبیل مناجات، دعا، توسل، زیارات و مثل آن ـ نهی كرده اند. ظاهرا قرار است اطمینان خاطر انسان به عالم ماوراء تنها از طریق اصلی آن كه خداوند است، و نه شیاطین و اجنه و مثل آن باشد. سر آن هم می تواند این باشد كه آرامشی كه از آن طرق بدست می آید كاذب و زوال یافتنی است. قرار است ما با توكل بر خدا و اعتماد بر او به عالم ما وراء ارتباط برقرار كنیم. "ألا بذكر الله تطمئن القلوب" یعنی تنها با یاد خدا است كه انسان به طمأنینه و آرامش می رسد.
با آرزوی توفیق.
موسسه ذكر ـ قم.
باستانی.