سوال 17306

بسم الله الرحمن الرحیم

با سلام و احترام

فضیلت زیارت حضرت امام رضا (علیه السلام)

پاداشی که در روایات برای زیارت امام رضا علیه السلام ذکر شده شگفت آور است که دلیل آن را می توان در شخصیت ایشان یافت حضرت امام رضا «علیه السلام» از کامل ترین مومنان، صدیقان، مجاهدان، صالحان، شهیدان، هادیان امت وهشتمین معصوم و فرزند رسول خدا و امیرمومنان - علیهماالسلام - است و هر کدام از خصلتهای یاد شده سبب می شود زیارت ایشان از پاداش و آثار خاصی برخوردار باشد.

در زیر اندک روایاتی از روایات متعدد از سوی معصومین علیهم السلام درباره فضیلت زیارت آن حضرت نقل کرده اند ذکر می شود

1- پاداش زیارت حضرت رضا در مقایسه با پاداش حج

بزنطی می گوید از امام جواد «علیه السلام» از روی تعجب پرسیدم: به اندازه هزار حج؟ آن حضرت فرمود: «آری: به خدا سوگند کسی که او را زیارت کند در حالی که حق او را می شناسد، به اندازه هزار، هزار حج (یک میلیون حج) پاداش دارد»من لایحضره الفقیه، ج 2، ص 349

بر طبق روایتی دیگر امام موسی بن جعفر «علیه السلام» فرمود: «کسی که قبر فرزندم علی «علیه السلام» را زیارت کند، پاداش او هفتاد حج نیکو و مقبول خواهد بود.»

مازنی می گوید: از سر تعجب پرسیدم: هفتاد حج؟ فرمود:«هفتاد هزار حج.» عرض کردم: زیارت او به اندازه هفتاد هزار حج پاداش دارد؟ فرمود: آری! بسیاری از حج هاپذیرفته نمی شوند. هر کس فرزندم علی را زیارت کند ویک شب نزد ایشان بماند، به کسی می ماند که خدا را در عرش زیارت کرده است.»کافی، ج 4، ص 585

در برخی از این روایات هفتاد حج و در برخی هزارحج و عمره و در برخی یک میلیون و در برخی هفتاد هزار حج وعمره پاداش زیارت امام رضا «علیه السلام» قرار داده شده است. این روایات با هم ناسازگاری ندارد؛ زیرا گروهی از روایات به طور روشن نشان می دهد که مخاطبان امام کاظم، امام رضا و امام جواد - علیهم السلام - زمینه و ظرفیت شنیدن فضیلت بسیار گران و ارزشمند زیارت آن حضرت را نداشتند؛ از این رو، امام «علیه السلام» ظرفیت آنان را ملاحظه کرده و باتوجه به آن از ثواب زیارت مرقد مطهر حضرت رضا «علیه السلام» سخن می گفتند. گواه این نکته آن است که آنان از شنیدن حتی اندکی از اجر زیارت آن حضرت شگفت زده می شدند. همان طور که روایات یاد شده نشان گر آن است که اجر بالا و ثواب هزارهزار حج برای همه زائران ایشان نیست، بلکه تنها آن دسته از زائران ایشان از آن مرحله از پاداش بهره خواهند برد که از روی معرفت ایشان را زیارت کنند و حق آن حضرت را به گونه ای شایسته بشناسند.

2- نشاط و شادابی

پیامبر اعظم - صلی اللَّه وعلیه وآله - فرمود: «پاره تن من در خراسان دفن خواهد شد. هر انسان اندوهناکی او را زیارت کند، خدای عزوجل اندوه او را از بین خواهد برد و هر گناهکاری که به زیارت او بشتابد، خدا گناهانش را می آمرزد.»

3- آمرزش گناهان

در روایات متعددی به این نکته اشاره شده است. امام جواد «علیه السلام» فرمود: «هرکس قبر پدرم را در طوس زیارت کند، خدا گناهان گذشته و آینده اش را می آمرزد»کافی، ج 4، ص 585

وشاء می گوید: علی بن موسی الرضا «علیه السلام» درباره فضیلت زیارت قبرشان چنین فرمودند: «به زودی از سر ظلم و ستم با سم کشته خواهم شد. هر کس مرا زیارت کند و حال آن که حق مرا می شناسد، گناهان گذشته و آینده اش را خدا می آمرزد.»عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 26

4- نجات و فریاد رسی

حمدان دیوانی از آن حضرت در این باره این گونه نقل کرده است: «هر کس مرا با دوری سرا و مقبره ام زیارت کند، روز قیامت در سه جایگاه او را درمی یابم و از هولهای رستاخیز می رهانم. آن گاه که نامه های اعمال از چپ و راست به انسانها داده شود و به هنگام گذر از صراط و در برابر میزان.»تهذیب، ج 6، ص 85

5- شفاعت

«از حضرت رضا «علیه السلام» شنیدم که فرمود: هر کس از دوستانم مرا زیارت کند در حالی که حقم را بشناسد، روز قیامت او را شفاعت خواهم کرد.» امالی، صدوق، ص 119.

6- رهایی از آتش جهنم

حضرت عبدالعظیم حسنی می گوید: از امام هادی «علیه السلام» شنیدم که فرمود: «مردم قم و آبه آمرزیده هستند؛ چون در طوس به زیارت جدم علی بن موسی الرضا «علیه السلام» می روند. آگاه باشید! هر که به زیارت آن حضرت بشتابد و در راه رفتن به طوس قطره ای از آسمان بر سر او فرود آید، حتی اندکی به رنج و زحمت افتد، جسم او بر جهنم حرام خواهد شد» وسائل الشیعة، ج 14، ص 560

حضرت رضا «علیه السلام» چنین نقل کرده است: «من مظلومانه با سم کشته خواهم شد و در کنار قبر هارون الرشید دفن می شوم. روز قیامت زائران قبرم با کرامت ترین ورود را بر خدای متعال خواهند داشت و هر مومنی که مرا زیارت کند و قطره ای آب از آسمان بر چهره او فرو ریزد و در راه زیارت به رنج و زحمت افتد، جسد او بر آتش جهنم حرام خواهد شد»من لایحضره الفقیه، ج 2، ص 585.

7- وعده بهشت

در روایتی که در این باره از پیامبر خدا، امام کاظم، امام جواد و امام رضا - علیهم السلام - نقل شده تاکید فراوان شده است که پاداش زیارت آن حضرت بهشت است. برای توضیح بیشتر این مطلب نقل متن روایات مناسب به نظر می رسد:

رسول خدا - صلی الله علیه وآله - فرمود: «اوجب الله عزوجل له الجنة»من لایحضره الفقیه، ج 2، ص 585 از امام موسی بن جعفر و امام جواد - علیهماالسلام - نقل شده است:

امام جواد «علیه السلام» فرمود: «ضمنت لمن زار قبر ابی بطوسٍ عارفاً بحقه الجنة علی الله تعالی»عیون اخبارالرضا، ج 2، ص 256 «من ضامن بهشت برای کسی هستم که قبر پدرم را در طوس زیارت کند وحق او را بشناسد.»

عبدالعظیم حسنی از امام جواد «علیه السلام» چنین نقل کرده است: «الجنة واللَّهِ»کامل الزیارات، ص 923 «سوگند به خدا، بهشت برای کسی است که قبر پدرم رازیارت کند.»

امام جواد «علیه السلام» در پاسخ به این سؤال که ثواب کسی که در خراسان زائر پدر شما باشد، چیست؟ فرمود: «الجنةُ واللهِ الجنةُ واللهِ»[22]«سوگند به خدا بهشت است، سوگند به خدا بهشت است.»

حضرت رضا «علیه السلام» فرمود: «حشر فی زمرتنا وجعل فی الدرجات العُلی من الجنة رفیقنا.»عیون اخبار الرضا، ص 256«کسی که مرا در غربت زیارت کند، خدا او را با ما محشور خواهد کرد و در درجه ها و مراتب عالی رفیق ما خواهد بود.»

8- موقعیت خاص در قیامت

بر پایه روایتی دیگر، هر کس حضرت رضا «علیه السلام» را زیارت کند چون روز قیامت شود، برای او منبری در برابر منبر رسول خدا - صلی الله علیه وآله - بر پا می کنند تاخدا از حساب خلایق فارق شود.لکافی، ج 4، ص 585.

راوی می گوید: ایوب بن نوح را دیدم که آن حضرت را زیارت می کرد و می گفت: به طلب منبر آمده ام. در روایت دیگری آمده است که بهترین و با کرامت ترین ورود را بر خدای متعال دارند. در برخی از این روایات فقط نام منبر پیامبر - صلی الله علیه وآله - آمده است.بحارالانوار، ج 102، 46 ص 34 - 42، ح 12، 16، 23، 41، 44.

از مجموع این روایات نکته های مختلفی در شأن والای زائر امام رضا استفاده می شود که گروهی از آنهاعبارت است از:

اول: زائر امام رضا در قیامت از موقعیت ویژه ای برخوردار است؛

دوم: او در سایه پیامبران و امامان و در برابر علی و رسول خدا - صلوات الله علیهما - قرار می گیرد؛

سوم: در طول مدت حساب جایگاهی خاص و راحت دارد.

چهارم: در مقایسه با دیگران زائران ائمه او از بالاترین درجه و بهترین هدیه برخوردار است.

9- ثواب مجاهدان و شهیدان

درگروهی ازروایات، زائرحضرت رضا اجری مانند اجر شهید دارد. بر طبق این روایات، زائران حرم ملکوتی حضرت رضا «علیه السلام» مانندشهیدانی هستند که در رکاب رسول خدا - صلی الله علیه وآله - جنگیده و به شهادت رسیده اند. شیخ صدوق از امام صادق «علیه السلام» دراین باره چنین نقل کرده است:

«یکی ازنوه های من درسرزمین خراسان در شهری که به آن طوس می گویند، کشته خواهد شد. هر کس در حالی که حقش را می شناسد او را زیارت کند، روز قیامت دستش را می گیرم و او را داخل بهشت می کنم؛ گرچه در زمره انجام دهندگان گناه کبیره باشد. هرکس او را زیارت کند در حالی که حقش را بشناسد، خدا به او اجر هفتاد شهید از شهیدانی که باایمان و از روی حقیقت جلوی رسول خدا به شهادت رسیده اند، خواهد داد.»من لایحضره الفقیه، ج 2، ص 584؛

همه کسانی که درجنگ جان می بازند شهید به شمارنمی آیند و شهید کسی است که فقط برای خدا و با ایمان و اعتقاد به خدا و در راه او خونش بر زمین ریخته شود، اینان شهیدان حقیقی هستند.

10- پاداش زیارت رسول خدا

زید شحام می گوید: از امام صادق «علیه السلام» پرسیدم: پاداش کسی که رسول خدا را زیارت کند چیست؟ فرمود: «مانند کسی است که خدارا در عرشش زیارت کرده است.»؛ پرسیدم: ثواب کسی که یکی از شما را زیارت کند، چیست؟ فرمود: «مانند پاداش کسی است که رسول خدا - صلوات الله علیه وآله - را زیارت کرده باشد.تهذیب الاحکام، ج 6، ص 4؛

11- با فضیلت تر از همه زیارت ها

حضرت رضا «علیه السلام» فرمود:«زائر من روز قیامت در درجه من، و با من آمرزیده خواهد شد.»؛ یش تر روایتی آورده شد که زائر حضرت رضا در درجه ها و مراتب عالی بهشت با ائمه خواهد بود.من لایحضره الفقیه، ج 2، ص 585

روایاتی از این دست- به ویژه روایت اول - نشان گر آن است که زیارت حضرت رضا- علیه السلام-بیش ترین فضیلت را دارد. دربرخی از روایات به گونه ای دیگر این مطلب نقل شده است: حضرت عبدالعظیم حسنی می گوید: به امام جواد عرض کردم درباره قبر امام حسین و قبر پدر بزرگوار شما در طوس تردید دارم؛ نمی دانم به طوس برای زیارت پدرتان مشرف گردم یا به کربلا روم برای زیارت امام حسین - علیه السلام -، آن حضرت فرمود: همین جابمان، آن گاه از اتاق بیرون رفت و برگشت در حالی که اشکهایش بر دو گونه اش جاری بود. پس فرمود: «زائران قبر امام حسین «علیه السلام» فراوانند و زوار قبر پدرم کم اند»عیون اخبارالرضا، ج 2، ص 261

جناب علی بن مهزیار می گوید: به امام جواد«علیه السلام» عرض کردم: آیا زیارت حضرت رضا «علیه السلام» فضیلت بیش تری دارد یا زیارت امام حسین «علیه السلام» حضرت فرمود: «زیارت قبر پدرم با فضیلت تر است؛ زیرا همه مردم به زیارت امام حسین می روند، اما قبر پدرم را تنها شیعیان خاص زیارت می کنند» کافی، ج 4، ص 584

12- استجابت دعا

یاسر، خادم امام علی بن موسی الرضا «علیه السلام» از آن حضرت چنین نقل می کند: «برای زیارت هیچ قبری جز قبرهای ماسفر نکنید، بدانید که من ظالمانه با سم کشته و در سرزمین غربت دفن خواهم شد، پس هر کس برای زیارت من سفر کند، دعایش مستجاب و گناهانش بخشوده خواهد شد»جامع احادیث الشیعة، ج 15، ص 497؛

درروایت دیگری از امام هادی «علیه السلام» نقل شده است: «هر کس حاجتی دارد، باید به زیارت قبرجدم، علی بن موسی الرضا «علیه السلام» در طوس بشتابد. او باید با غسل به زیارت رود و دو رکعت نماز نزد سر آن حضرت (بالای سر) بخواند و در قنوت حاجت خود را بخواهد. همانا دعایش مستجاب خواهد شد، اگر خواسته او گناه یا قطع رحم نباشد»عیون اخبارالرضا، ج 2، ص 262؛ وسائل الشیعة، ج 14، ص 499.

مطلب کامل را می توانید در نشانی پایگاه اطلاعرسانی حوزه مطالعه فرمایید

در پناه خدا باشید