ناشناس
سوال 184197
به نام خالق<br />با سلام <br />ببینید این سوال را قبلا هم پرسیده ام ولی جواب قانع كننده ای نگرفتم امیدوارم ان شاء ا... اینبار نتیجه بگیرم .<br />سوال من در مورد ربا است ؟ كه اولا تعریف ربا چیست و دقیقا از نظر عملی چه وقت می گوییم این عمل ربا است و آیا ربا در عمل است یا در نیت ؟ ( مثلا كاری كه بعضی افراد و یا همه بانكها می كنند كه اصطلاحا كلاه شرعی می گذارند كه شما نیت كار دیگری می كنید و اصل قضیه همهن است كه شما پول می دهید یا می گیرید و مقداری بیشتر می دهید و یا می گیرید و قصد مضاربه و یا معامله و یا چیزهایی از این قبیل می كنید در حالی تقریبا 99% مردم نه قصد مضاربه دارند و نه معامله فقط پول می گیرند و یا در بانك می گذارندو نمی دانند كه چه فرقی بین اینكه كسی پول از نزول خور بگیرد یا بانك دارد و آنرا در مورد دیگری هزینه می كنند.) <br />لطفا یا جواب را كامل بدهید و مثلا نگویید این چند سوال است جدا بپرس كه این همه یك سوال است یا جواب یك خطی ندهید كه مثلا فرقی ندارد . لطفا جواب مفصل و از باب عملی بدهید كه اگر خواستم پس از تحقیق چند ماهه اینكار را بكنم بل یقین باشد . و یا اگر نمی دانید بفرمایید نمی دانم تا جای دیگری بگردم .<br />درخواست ئیگرم این است كه كتابی معرفی فرمایید و یا روشی كه امكان مباحثه طولانی باشد چون اینطور برایم مقدور نیست كه یك هفته منتظر بمانم و بعد جواب شما كافی نباشد و من مجبور شوم دوباره سوال كنم شاید زمان زیادی طول بكشد <br />این همه طول و تفصیل از این بابت است كه من برای اینكار احتیاط می كنم تا متقاعد شوم و تا یقین حاصل نشود عمل نمی كنم. <br />امیدوارم جواب را مطابق اصول اعتقادی خویش بدهید و نه عرف جامعه كه متاسفانه خوف دارم اگر عرف ما چنین پیش رود شاهد انجام ...... به صورت شرعی باشیم <br /><br /> - 27 ساله - لیسانس
ثبت پاسخ جدید
برای ثبت پاسخ، لطفا وارد حساب کاربری خود شوید.
پاسخ‌ها
1 پاسخبا عرض سلام و تحیت.
دوست محترم!
1) ربا در فقه اسلامی دو شاخه دارد، یكی ربای معاوضه ای، و دیگری ربای قرضی.
ربای معاوضه ای آن است كه یك طرف جنسی را با همان جنس و زیاده از آن معاوضه كند؛ البته تحقق این ربا یك شرط دارد، و آن این كه جنس مورد معامله مكیل یا موزون باشد، و معدود نباشد، یعنی به تعداد معامله نشود. این ربا كمتر مبتلابه دوران ما است. بعضی ربای معاوضی را تنها در بیع می دانند، و بعضی در مطلق معاوضه.
اما ربای قرضی این است كه به دیگری قرضی داده شود و شرط شود كه در بازپرداخت بیشتر از آن مقدار قرض پرداخت شود. در ربای قرضی فرقی بین مكیل و موزون و معدود نیست، كما این كه آن مقدار اضافی از همان جنس باشد یا جنس دیگر یا حتی خدمتی از خدمات ـ و به عبارتی اضافه حكمی باشد.
2) ربا هم می تواند عملی باشد و هم در نیت. یعنی می شود دو نفر معامله ای یا قرضی انجام دهند و نیت ربا نداشته باشند، ولی در حقیقت معامله یا قرضشان ربوی باشد. در این صورت معامله آنها حرام است.
كما این كه می شود دو نفر در عمل معامله ای انجام دهند كه غیر ربوی است، ولی نیت آنها این این كه با آن اضافه ای بدهند و اضافه ای بگیرند. این همان حیله های شرعی ربا است. حیله های ربا بنا به نظر برخی فقها ـ مانند مرحوم امام(ره) ـ حكم ربا دارد و حرام است.
البته در این حیله ها نباید آن معامله صوری باشد، كه در این صورت اصلا آن معامله منعقد نمی شود، و قطعا ربا می باشد و حرام است.
اما معاملاتی هم هست كه حقیقتا ربا نیستند، هر چند ممكن است در نتیجه آن اضافه ای از یك طرف به دیگری منتقل شود. این همان عقود شرعی است كه تلاش شده در بانكهای امروز كشور ما منعقد شود.
3. در مورد بانك ها باید اگر فعالیت آنها بر اساس عقود شرعی فوق الذكر، از قبیل مضاربه، مساقاة، جعاله، شركت و ... ـ و البته نه صوری ـ باشد، اشكالی ندارد و صحیح است؛ و هر نوع اضافه گرفتن یا سود گرفتنی نیز در آن حرام نیست.
اگر اشخاص هم در دادن پول به یكدیگر این عقود شرعی را ـ به نیت واقعی آن ـ انجام دهند و در ضمن آن سود دریافت كنند حلال است.
نكته حرمت و حلیت همان انجام عقد شرعی است. در بانك ها هم اگر براساس عقود شرعی انجام نشود همان اشكال ربا پیش می آید. در این كه آیا اعمال بانكی مراعات این عقود شرعی را می كنند یا نه، به مرجع تقلیدتان مراجعه كنید.
امیدواریم این اندازه برای روشن شدن مطلب كافی باشد.
برای مطالعه بیشتر می توانید به كتاب"ربا و بانكداری اسلامی"، از آیت الله مكارم شیرازی، قم: مدرسه امام علی بن ابیطالب(ع) مراجعه نمایید.
پیروز باشید.
موسسه ذكر ـ قم.
باستانی.
دوست محترم!
1) ربا در فقه اسلامی دو شاخه دارد، یكی ربای معاوضه ای، و دیگری ربای قرضی.
ربای معاوضه ای آن است كه یك طرف جنسی را با همان جنس و زیاده از آن معاوضه كند؛ البته تحقق این ربا یك شرط دارد، و آن این كه جنس مورد معامله مكیل یا موزون باشد، و معدود نباشد، یعنی به تعداد معامله نشود. این ربا كمتر مبتلابه دوران ما است. بعضی ربای معاوضی را تنها در بیع می دانند، و بعضی در مطلق معاوضه.
اما ربای قرضی این است كه به دیگری قرضی داده شود و شرط شود كه در بازپرداخت بیشتر از آن مقدار قرض پرداخت شود. در ربای قرضی فرقی بین مكیل و موزون و معدود نیست، كما این كه آن مقدار اضافی از همان جنس باشد یا جنس دیگر یا حتی خدمتی از خدمات ـ و به عبارتی اضافه حكمی باشد.
2) ربا هم می تواند عملی باشد و هم در نیت. یعنی می شود دو نفر معامله ای یا قرضی انجام دهند و نیت ربا نداشته باشند، ولی در حقیقت معامله یا قرضشان ربوی باشد. در این صورت معامله آنها حرام است.
كما این كه می شود دو نفر در عمل معامله ای انجام دهند كه غیر ربوی است، ولی نیت آنها این این كه با آن اضافه ای بدهند و اضافه ای بگیرند. این همان حیله های شرعی ربا است. حیله های ربا بنا به نظر برخی فقها ـ مانند مرحوم امام(ره) ـ حكم ربا دارد و حرام است.
البته در این حیله ها نباید آن معامله صوری باشد، كه در این صورت اصلا آن معامله منعقد نمی شود، و قطعا ربا می باشد و حرام است.
اما معاملاتی هم هست كه حقیقتا ربا نیستند، هر چند ممكن است در نتیجه آن اضافه ای از یك طرف به دیگری منتقل شود. این همان عقود شرعی است كه تلاش شده در بانكهای امروز كشور ما منعقد شود.
3. در مورد بانك ها باید اگر فعالیت آنها بر اساس عقود شرعی فوق الذكر، از قبیل مضاربه، مساقاة، جعاله، شركت و ... ـ و البته نه صوری ـ باشد، اشكالی ندارد و صحیح است؛ و هر نوع اضافه گرفتن یا سود گرفتنی نیز در آن حرام نیست.
اگر اشخاص هم در دادن پول به یكدیگر این عقود شرعی را ـ به نیت واقعی آن ـ انجام دهند و در ضمن آن سود دریافت كنند حلال است.
نكته حرمت و حلیت همان انجام عقد شرعی است. در بانك ها هم اگر براساس عقود شرعی انجام نشود همان اشكال ربا پیش می آید. در این كه آیا اعمال بانكی مراعات این عقود شرعی را می كنند یا نه، به مرجع تقلیدتان مراجعه كنید.
امیدواریم این اندازه برای روشن شدن مطلب كافی باشد.
برای مطالعه بیشتر می توانید به كتاب"ربا و بانكداری اسلامی"، از آیت الله مكارم شیرازی، قم: مدرسه امام علی بن ابیطالب(ع) مراجعه نمایید.
پیروز باشید.
موسسه ذكر ـ قم.
باستانی.