سوال 18813

Question

با اهدا سلام و تحیت خدمت حاج آقای شاه جعفری در ادامه سوال 18784 تشکر می کنم که وقت گذاشتید و مفصل راهنمایی فرمودید خدمت شما عرض کنم که بله می دانم مکلف باید در مورد مرجع اعلم تحقیق کند و بنده هم تحقیق کردم مثلا دوست طلبه ای دارم که خود ایشان چند نفر فقیه را برای بنده نام بردند که نظر آن فقها این بود که آیت الله سیستانی اعلم هستند منتها از طرف دیگر خودم در سایت یک فقیه دیگر که از شاگردان آیت الله وحید هم بوده اند خواندم که نظرشان این بود که آیت الله وحید اعلم هستند و همچنین در سایت آن فقیه از قول آن فقیه عنوان شده بود که عدّه کثیری از شاگردان ایشان(آیت الله وحید) که در درس اساتید دیگر هم شرکت کرده‌اند به اعلمیت ایشان قائلنداز طرف دیگر جامعه مدرسین حوزه که خودشان فقیه هستند هم چند مرجع را جایز التقلید معرفی نمودند که البته فکر می کنم معنایش این باشد که همه آن مراجع در حد اعلمیت هستند که آیت الله سیستانی و آیت الله وحید هم جزء آن مراجع هستند همچنین خودم از سایت یک فقیه دیگر سوال پرسیدم و نظرشان را در مورد مرجع اعلم جویا شدم که پاسخ آمد برای بنده اعلم بودن هیچیک از مراجع مورد تأیید جامعه مدرسین بگونه‌ای که تقلید از دیگر مراجع جایز نباشد، ثابت نشده است ، و اما در مجموع با این تفاسیر برای بنده اعلم مشخص نشد و به اعلمیت کسی نه اطمینان پیدا کردم و نه حتی می توانم احتمال بدهم و مشکل هم دقیقا همینجا به وجود می آید چون بر طبق این فرض طبق رساله آیت الله وحید در همچین شرایطی می بایست احتیاط کرد ، عین متن رساله آیت الله وحید هم همانگونه که می دانید به شرح زیر است : مساله 4 رساله آیت الله وحید : اگر بين دو مجتهد يا بيشتر در فتاواى مورد ابتلا علم به اختلاف باشد ـ اگر چه اجمالا ـ در صورتى كه بداند يا حجّت شرعيّه بر تساوى آنان در علم باشد بايد به فتواى كسى كه فتواى او مطابق با احتياط است عمل كند ، و چنانچه فتواى يكى از آنان مطابق با احتياط نباشد ـ مثل اين كه يكى فتوا به قصر و ديگرى فتوا به تمام بدهد ـ احتياط كند به جمع بين آن دو. و اگر احتياط ممكن نباشد ـ مثل اين كه يكى فتوا به وجوب عملى و ديگرى فتوا به حرمت عملى بدهد ـ يا مشقّت داشته باشد بنابر احتياط بايد به فتواى كسى كه ورع او در فتوا دادن بيشتر است عمل كند ، و اگر در اين جهت هم متساويند مخيّر است. و همچنين است در غير اين صورت ـ چه وجود اعلم معلوم ولى معيّن نباشد و يا وجود اعلم محتمل باشد ـ اگر احتياط ممكن بوده و مشقّت نداشته باشد. و اگر احتياط ممكن نباشد يا مشقّت داشته باشد ، در صورتى كه وجود اعلم معلوم ولى معيّن نباشد ، چنانچه احتمال اعلميّت در يك طرف بيشتر باشد بايد به فتواى او عمل كند ، و اگر مساوى باشد بنابر احتياط بايد به فتواى اورع در فتوا عمل نمايد و اگر در اين جهت هم متساويند مخيّر است.و در صورتى كه وجود اعلم محتمل باشد بنابر احتياط بايد به فتواى كسى كه گمان دارد يا احتمال مى دهد اعلم است يا احتمال اعلميّت در او اقوى است عمل كند ، و گرنه بنابر احتياط بايد به فتواى اورع در فتوا عمل نمايد ، و اگر در اين جهت هم متساويند مخيّر است. از اینکه راهنمایی فرمودید و نظر خودتان و نظر کارشناسان دیگر را در مورد اعلمیت آقای سیستانی نسبت به آیت الله وحید عنوان فرمودید بسیار ممنونم اما به طور ناخودآگاه با وجود آنکه خودم هم از قبل می دانستم فقهایی به اعلمیت آقای سیستانی قائل هستند اما باز هم با توجه به تفاسیر فوق که عرض کردم نمی توانم به اعلمیت کسی یقین کنم و یا حتی احتمال بدهم و این دست خودم نیست از طرف دیگر شما در پاسخ تان فرمودید : مطلب دیگر اینکه حتی اگر فرض را بر این بگذارید که ملترم به تقلید از ایشان شده اید، حتی اگر بخواهید مطابق رساله عمیله آیت الله وحید مد ظله هم رفتار کنید، وظیفه شما تقلید از آیت الله سیستانی مد ظله است. زیرا با توجه به مطالبی که خدمت شما ارائه شد، اگر اطمینان به اعلمیت آیت الله سیستانی مد ظله _نسبت به ایشان_ پیدا نکنید، حداقل احتمال اعلمیت آیت الله سیستانی مد ظله را که می دهید! بنا بر این مطابق این مساله از رساله آیت الله وحید مد ظله وظیفه شما این است که از آیت الله سیستانی مد ظله تقلید کنید. در قسمتی از مساله 4 رساله آیت الله وحید مد ظله آمده " در صورتى كه وجود اعلم محتمل باشد بنابر احتياط بايد به فتواى كسى كه گمان دارد يا احتمال مى دهد اعلم است يا احتمال اعلميّت در او اقوى است عمل كند . " جسارتا شاید این فرمایش تان مطابق نظر آقای وحید نباشد چون ایشان می گویند : در صورتى كه وجود اعلم محتمل باشد بنابر احتياط بايد به فتواى كسى كه گمان دارد يا احتمال مى دهد اعلم است يا احتمال اعلميّت در او اقوى است عمل كند منتها از نظر بنده شاید این مورد مربوط به زمانی است که اهل خبره با یقین نظر ندهند مثلا دو نفر بگویند احتمالا آقای وحید اعلم است و دو نفر دیگر بگویند احتمالا آقای سیستانی اعلم است در این صورت باید به فتوای کسی که گمان دارد يا احتمال مى دهد اعلم است يا احتمال اعلميّت در او اقوى است عمل كند اما اگر اهل خبره با یقین نظر بدهند مثلا دو نفر بگویند صد در صد آقای وحید اعلم و دو نفر دیگر بگویند صد در صد آقای سیستانی اعلم است در این صورت می بایست بین این دو احتیاط کرد حتی اگر احتمال اعلمیت در یکی از دیگری بیشتر باشد در پایان عرض می کنم که به هیچ عنوان قصد جسارت به عرایض حضرت عالی را نداشتم و از این بابت عمیقا عذرخواهی می کنم فقط چون در این مسئله به شدت سردرگم شده ام می خواهم که کاملا نسبت به وظیفه خودم مطمئن شوم و البته تمایل قلبی خودم هم این است که از آیت الله سیستانی تقلید کنم باز هم بسیار تشکر می کنم و عذرخواهی می کنم که وقت شریف جنابعالی را گرفتم یا حق

احمد رضا شاه جعفری · Answer

بسم الله الرحمن الرحیم

با سلام و احترام

مطلب ابتدایی اینکه به هیچ وجه جسارتی به بنده نشده و از اینکه پیگیر هستید متشکر هم هستم

اما پاسخ

عرض شد خدمتتان که نباید از افرادی که با مرجع تقلید علقه ای دارند تحقیق کرد، اگر کسی درباره مرجع تقلید بنده بپرسد به وی پاسخ نمی دهم و وی را به دیگران ارجاع می دهم زیرا علاقه باعث می شود بعضی چیزها مشاهده نشود؛ لذا لازم است از افرادی درباره اعلمیت یک مجتهد تحقیق کنید که علقه ای با مجتهد نداشته باشند، همانطور که اشاره شد، یا اصلا مقلد نباشند، یعنی یا به احتیاط عمل کنند و یا به فتوای خودشان عمل کنند و یا مرجع تقلید دیگری دارند و یا در درس چند مجتهد شرکت کرده اند و می توانند قدرت علمی ایشان را تشخیص بدهند .

اینکه شاگردان یک مجتهد بگویند وی اعلم است، به طور معمول، نمی تواند ملاک درستی باشد.

مطلب دیگر، همانطور که در رساله آیت الله وحید مدظله هم آمده [مساله 3 راه دوم شناخت اعلم (دوم) آن كه دو نفر عالم عادل كه مى توانند مجتهد و اعلم را تشخيص دهند ، مجتهد يا اعلم بودن كسى را تصديق كنند به شرط آن كه دو نفر عالم عادل ديگر با گفته آنان مخالفت ننمايند ] منظور از مخالفت ننمایند این است که برای مثال اگر دو نفر بگویند آقای الف اعلم است، دو نفر دیگر بگویند آقای الف نمی تواند اعلم باشد.

اینکه دو نفر بگویند آقای الف و دو نفر دیگر بگویند آقای ب اعلم است، تاثیری در گفته یکدیگر نمی گذارند و مخالفت محسوب نمی شود.

مطلب دیگر این که صرف طلبه بودن و یا طلبه نبودن نمی تواند ملاک صحیحی برای خبره بودن در شناخت اعلم باشد، بسیاری از طلاب توان تشخص اعلم را ندارند همانطور که بسیارند غیر طلبه هایی که در شناخت اعلم خبره محسوب می شوند.

در هر صورت تا جایی که توان راهنمایی وجود داشت خدمت شما مطالبی عرض شد، تصمیم نهایی با خود شماست.

اگر مطلب دیگری هم به نظرتون می رسد بفرمایید در خدمت شما هستم.

در پناه خدا باشید

سوال 18813

ثبت پاسخ جدید

پاسخ‌ها