سوال 1938

این دستگاه در سال 1873 توسط ویلیام کروکس زمانی که وی در حال تحقیق بر روی یک پدیده شیمیایی بود اختراع شد . در این تحقیق وی وزن مواد شیمیایی خاصی را در خلاء اندازه گیری میکرد . وی متوجه شد زمانی که نور به این مواد می تابد وزن آنها نیز تغییر پیدا میکند . برای تحقیق بر روی این مورد وی دستگاه رادیومتر را ساخت که امروزه به نام رادیومتر کروکس شناخته میشود . رادیومتر یا به عبارتی دیگر پرتوسنج کروکس که موتور خورشیدی نیز نامیده میشود . از یک لامپ شیشه ای تشکیل شده است که درون آن خلاء نسبی وجود دارد . یعنی هوا درون آن وجود ندارد . 
پرتوسنج
درون لامپ معمولاً چهار پره وجود دارد که روی یک میله با اصطکاک کم قرار گرفته اند . رنگ این پره ها در یک طرف :
سفید و در طرف دیگر سیاه است . زمانی که این پره ها در مقابل نور خورشید و نور مصنوعی یا حتی نوری که از یک شی گرم تابش میکند قرار گیرند می چرخند این چرخش بدون وارد کردن هیچ نیروی اضافی صورت میگیرد و بدین صورت است که طرفهای سیاه پره از نور دور میشوند و طرفهای سفید آن به سمت نور متمایل میشوند اگر رادیومتر را سرد کنیم جهت چرخش پره ها معکوس میشود گرچه از اسم این دستگاه بر می آید که نور را اندازه گیری کند اما رادیومتر را نمیتوان به تنهایی برای اندازه گیری چیزی به کار برد اما میتوان سرعت چرخش پره ها را با دستگاه دیگری اندازه گیری کرد .
گرچه استفاده از این دستگاه دقت اندازه گیری را کم میکند امروزه این رادیومترها در سراسر جهان به معرض فروش گذاشته میشوند . این دستگاه نیازی به باطری ندارد و هنگام چرخاندن پره ها انژی تابشی خورشید به انرژی مکانیکی تبدیل میشود .