سوال 19395

با سلام و درود

بله همان طور که مستحضرید در دین اسلام برای کمک به نیازمندان و فقراء، تاکید و توصیه بسیار زیادی شده و نیز بسیار تاکید شده که مبادا نیازمند و فقیر را بی دلیل رد کنید یا به او بی احترامی کرده و یا بر او منت بگذارید و...، که همه این ها مورد نهی شدید واقع شده و آثار و تبعاتی برای شخص می تواند داشته باشد.

هم چنین توصیه شده ایم که ولو با دادن چیز کوچک و کم و یا حتی با بیانی محترمانه و محبت آمیز، او را رد کنیم.

لذا نگرانی شما کاملا نشان از روحیه دینداری تان است که قابل تقدیر است.

اما همان طور که فرموده اید بعلت دروغ و کذب در این زمینه، تشخیص نیازمند واقعی مشکل است؛ به این روایت توجه فرمایید:

«قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص)‏ لَا تَقْطَعُوا عَلَى السَّائِلِ‏ مَسْأَلَتَهُ‏ فَلَوْلَا أَنَّ الْمَسَاكِينَ يَكْذِبُونَ مَا أَفْلَحَ مَنْ رَدَّهُمْ»؛ درخواست سائل را رد نکنید که اگر دروغ مساکین و بی چارگان نبود، ردّکنندگان آنان رستگار نمی ‌شدند.(کلینی، کافی، ج4، ص15، ح1)

بنابر این:

تا جایی که می توانیم ـ ولو به مقدار کم ـ بایستی به نیازمندی که به ما مراجعه کرده کمک کنیم؛ و قطعا به کسانی که اطمینان داریم دروغ می گویند و نیازمند واقعی نیستند، کمک نمی کنیم؛ با توجه به روایت فوق، مواردی هم که از صحت ادعای آن ها، اطمینان نداریم، از کمک کردن معاف شده و گناه برایمان محسوب نمی شود.

پیروز باشید.