سوال 1963

شکل هر جسم حاصل از جمع نیروهایی است که بر تک تک ذرات آن وارد می‌گردد. نیروهای بین مولکول‌های حباب بسیار ضعیف است و حباب بیشتر تحت تاثیر نیروهای ذرات اطراف قرار دارد. حبابی که در هوا باشد چون از همه طرف نیرویی برابر به آن وارد می‌شود، شکل آن به صورت کروی و متقارن است. اگر نیرویی که از اطراف به آن وارد می‌شود برابر نباشد، دیگر شکل حباب کروی نخواهد بود. مثلا در حالتی که حباب بر روی سطح آب قرار دارد، چون نیروی وارد شده از طرف آب بیشتر از نیرویی است که از طرف هوا بر حباب وارد می‌شود، در نتیجه شکل آن به صورت نیم‌کره خواهد بود.

 آب به هر شکلی که باشد خاصیتی به نام «کشش سطحی» دارد. این خاصیت باعث می‌شود بالاترین یا بیرونی‌ترین لایه‌ی آب درست مثل یک ورقه‌ی آهن‌ربایی عمل کند. به همین دلیل است که وقتی دو قطره آب (یا دو مقدار متفاوت از آب روی زمین) به هم نزدیک می‌شوند، دوست دارند به هم بچسبند و یکی شوند.






همین‌طور وقتی یک بخشی از آب جدا می‌شود، همین نیرو نیز وجود دارد. مثلاً وقتی قطره‌ی آب از شیر می‌چکد، اول نیروی کشش سطحی تا جایی که توان دارد نمی‌گذارد بخشی از آب جدا شود، در این لحظه قطره‌ی آب به صورت کشیده است، ولی وقتی این نیرو نمی‌تواند جلوی نیروی جاذبه‌ی زمین مقاومت کند، قطره‌ی آب از بقیه جدا شده و می‌چکد. در آن قطره‌ی آب هم مقداری کشش سطحی وجود دارد. همین کشش سطحی باعث می‌شود تا قطره‌ی آب موقع سقوط به سوی زمین، شکل گرد یا تقریباً کروی داشته باشد.






ولی کم‌کم نیروی جاذبه‌ی زمین با کشیدن آب به سمت خود باعث می‌شود تا قسمت پایینی قطره‌ی آب کشیده شود. در فضا چون نیروی جاذبه بسیار کم است، آبی که معلق می‌شود هم به دلیل نیروی کشش سطحی به صورت گرد و کروی است. حالا وقتی مقداری صابون به آب اضافه کنیم، نیروی کشش سطحی آب را کمتر می‌کنیم. در این حال، هوا به‌راحتی می‌تواند به داخل آب نفوذ کند.






به همین دلیل وقتی داخل حلقه‌ی حباب‌سازی که به آب صابون‌دار آغشته است فوت می‌کنیم، حباب درست می‌شود. با فوت کردن، هوا به داخل بخشی از آب رفته، همین باعث می‌شود لایه‌ی بسیار نازکی که هنوز مقداری کشش سطحی دارد تشکیل شود. همین کشش سطحی در آن لایه‌ی بسیار نازک (حباب) باعث می‌شود که حباب گرد یا کروی بماند. پس می‌بینید دوستی آبکی آن‌قدرها هم که می‌گویند الکی نیست!