سوال 20504

واکنش هیجانی نشان ندهید: نصیحت کردن، شرمسار کردن، سرزنش کردن، تنبیه و یا طرد کردن او بدون تصمیم‌گیری واقع‌بینانه هم باعث تکرار رفتار کودک می‌شود و هم شما را در نظر او فردی بی‌منطق جلوه می‌دهد.

علت دروغگویی کودک را شناسایی کنید: حتماً لازم نیست برای این کار، کودک را سوال‌پیچ کنید. به مواردی در بالا توضیح دادیم توجه کنید. گاهی رجوع به رفتارهای خودتان، پاسخ را به شما می‌دهد. مثلاً اگر همیشه فرزندتان را از خوردن شیرینی منع می‌کنید، طبیعی است که بدون اجازه شما شیرینی بردارد و دروغ بگوید.

انتظارات خود را متناسب با سن و توانایی‌های کودک تعیین کنید: شناخت کافی از مراحل رشدی کودک به شما کمک می‌کند درک واقع‌بینانه‌ای از توانمندی‌های کودک داشته باشید. والدین پرتوقع که بسیار بیشتر از سن فرزندشان از او انتظار دارند، بچه‌هایی دارند که بیشتر از بقیه بچه‌ها به دروغگویی متوسل به دلیل اینکه نمی‌توانند انتظارات والدین را برآورده کنند و مجبور می‌شوند راه فراری برای خود پیدا کنند.

دروغگویی کودک را به رویش نیاورید: اگر متوجه شدید فرزندتان در مورد موضوعی به شما دروغ گفته، دروغگویی او را علنی نکنید، این کار فقط حد و مرز بین شما را پایمال می‌کند و باعث می‌شود کودک وارد فاز لجبازی با شما شود، در عوض با ملایمت رفتار کنید و به او فرصت دهید هر وقت آمادگی داشت، حقیقت را به شما بگوید.

همیشه حقیقت را به کودک بگویید: به جای اینکه به کودک بگویید بستنی نداریم، بگویید اجازه نداری قبل از شام بستنی بخوری. با گفتن دروغ به او یاد می‌دهید هر وقت چیزی مطابق میلش نبود، دروغ بگوید.

توجه مورد نیازش را به او بدهید: کوچک‌ترین رفتارهای مثبت کودک را مورد توجه قرار دهید و تشویقش کنید، مثلاً در طول روز چند بار از این جملات استفاده کنید «چقدر خوب با اسباب‌بازی‌هات بازی کردی» یا «حواسم بود که امروز اتاق رو بعد از بازی مرتب کردی، مامان بهت افتخار می‌کند» به این طریق شما توجه مثبت کافی به او می‌دهید که نخواهد به شیوه‌های منفی جلب توجه کند.

با او رابطه نزدیک برقرار کنید: از چنین عباراتی استفاده کنید «می‌دونم که دوست نداری تنبیه شوی، اما از اینکه گلدان شکسته، خیلی ناراحت هستم.»

از برچسب دروغگو زدن به کودک اجتناب کنید و با این واژه او را خطاب نکنید.

رفتار مشخصی داشته باشید: اینکه گاهی لبخند بزنید و گاهی کودک را به شدت تنبیه کند، باعث می‌شود فرزندتان نداند با چه سبک تربیتی مواجه است و اضطراب شدیدی را تجربه کند.

برای آشکار کردن دروغ کودک او را امتحان نکنید: پرسش از مسأله‌ای که خودتان از قبل پاسخ آن را می‌دانید، در واقع او را در تنگنا قرار می‌دهد که یا دروغ بگویید و خودش را رها کند و یا حقیقت را بگوید و تنبیه شود.

کودک را سوال پیچ کردن یا بازجویی نکنید: با طرح چند سوال کوتاه سعی کنید واقعیت یا بخشی از آن را از کودک بشنوید.

واکنش افراطی از خود نشان ندهید: عصبانیت شما در او ایجاد ترس می‌کند و باعث می‌شود بیشتر دروغ بگوید.

از این کلمات یا عبارت‌های مشابه استفاده نکنید: از واژه‌هایی مثل شوخی می‌کنی، دروغ نگو و یا الکی می‌گی، راست می‌گی، بگو به جون مامان، استفاده نکنید.

از راست‌گویی استقبال کنید: در قبال آن کودک را تشویق کنید. والدین باید در عمل به کودک نشان دهند، زمانی که حقیقت را بیان می‌کند، بیشتر مورد توجه آنها قرار می‌گیرد. می‌توانید به خاطر راستگویی از تنبیه کودک کم کنید و تنبیه ملایم‌تری برایش در نظر بگیرید تا بداند گفتن حقیقت می‌تواند بهتر از دروغ گفتن باشد.

برای جبران عمل و آموختنش از اشتباه به او فرصت دهید: مثلاً اگر وسیله‌ای را خراب کرده، مقداری از پول توجیبی‌اش را برای جبران خسارت وارده بگیرید.

اصول تنبیه را رعایت کنید: اگر می‌خواهید کودک را تنبیه کنید، تنبیهی متناسب با سن و نوع عمل در نظر بگیرید. تنبیه نباید شامل چیزهایی که مدت‌ها برای آن برنامه‌ریزی کرده باشد. مثلاً اگر اتاقش را مرتب نکرده، او را از شرکت در جشن تولد دوستش که یک ماه برای برای آن برنامه‌ریزی کرده محروم نکنید. به علاوه لازم نیست تنبیه را پیش والد دیگر بازگو کنید، تنبیه چیزی است که بین شخص شما و کودک است و لازم نیست کس دیگری از آن باخبر شود.

برای کودک خود الگوی مناسبی باشید: الگویی از صداقت باشید تا رفتار منفی را از شما الگوبرداری نکند.