سوال 207071

با سلام و عرض تحیت.
دوست محترم!
در کلام حضرتعالی بین دو مسئله خلط شده است. یكی علم الهی و یا لوح محفوظ خداوند، و دیگری تقدیر و لوح محو و اثبات الهی.
بنابر احادیث وارده از معصومین(ع)، یک "لوح محفوظ" داریم و یک "لوح محو و اثبات".
لوح محفوظ الهی همان علم ذاتی خداوند است که هیچ گاه تغییر نمی کند؛ لذا اگر چیزی در لوح محفوظ آمده، و سرنوشتی برای کسی رقم خورده است، حتما واقع خواهد شد و قابل تغییر یا تبدیل نیست؛ کما این که هر آن چه واقع می شود، در این لوح محفوظ ثبت است. أجل مطلق مربوط به این لوح است.
لوح محو و اثبات لوح تقدیر الهی است. آنچه در لوح محو و اثبات آمده، همان گونه که از نامش پیدا است، قابل تغییر و تبدیل است. آنچه که در روایات از تغییر قسمت یا سرانجام و سرنوشت انسان بیان شده ناظر به این لوح است.
لوح تقدیر الهی اراده خداوند بر اساس شرائط موجود است. این اراده به طور مشروط تقدیر می شود. در هر لحظه اراده الهی به امری تعلق می گیرد كه بر اساس انتخاب، اراده و عمل ما تنظیم می شود. تقدیر خداوند در هر لحظه می تواند امری غیر از لحظه پیش باشد.«كل یوم هو فی شأن»
انسان مختار است و می تواند به طور آزادانه تصمیم بگیرد و بر اساس همین تصمیم و عمل نیك و بد او خداوند تقدیرات او را می نویسد. می توان با دعا و صدقه و كارهای نیك، استحقاق این را یافت كه خداوند تقدیر خود را تغییر داد. این در حالی است که از ابتدا خداوند می داند که چه واقع خواهد شد، و آن در لوح محفوظ ثبت است. بداء در معارف شیعی به همین معنا است.
این در حالی است كه خداوند از ازل می داند كه هر شخص چه تصمیم خواهد گرفت و چه سرنوشتی خواهد داشت؛ اما این دانش نه از روی جبری است كه بر انسان حاكم است، بلكه به سبب احاطه علمی ای است كه خداوند بر عالم و زمان و مكان دارد.
ذات باریتعالی زمان ندارد و از زمان استقبال به مانند زمان گذشته و حال مطلع است. تأكید اهل بیت(ع) بر این وصف الهی كه «لیس كمثله شیء» به سبب همین خصوصیات غیر قابل تصور ما است. «الله اكبر من أن یوصف» یعنی خداوند بزگتر از آنی است كه به وصف درآید.
در این ارتباط اگر باز هم ابهامی بود در خدمت شما خواهیم بود.
لطفا سؤالات دیگرتان را بصورت مستقل و جداگانه ارسال نمایید؛ هر نامه، یک سؤال.
برای شما آرزوی موفقیت و بهروزی داریم.
مؤسسه ذکر ـ قم.
باستانی.