سوال 292833

با سلام. در نهج البلاغه آمده است: «كسى در حضور على(ع) مى‏گفت: «استغفرالله» حضرت فرمود: آیا مى‏دانى «استغفار» چیست؟ استغفار نامى است كه بر شش معنا اطلاق مى‏شود ؛ 1- پشیمانى از گذشته، 2- عزم بر ترك و بازگشت از آن براى همیشه، 3- اداى حقوق دیگران، تا خدا را پاك ملاقات كنى و بر (ذمه) تو بدهكارى نباشد (حق الناس، خمس، زكات و...) ؛ 4- هر فریضه كه ضایع كرده‏اى، ادا كنى (مثل نماز، روزه و نذر واجب و...) ؛ 5- گوشتى كه از حرام) خوردن مال مردم)بر بدن تو رویده، با حزن و اندوه آب كنى تا پوستت به استخوان بچسبد و گوشت تازه میان آنها بروید. ((ممكن است كسى از راه درآمد، حرام به عیش و نوش و تن‏پرورى بپردازد و یا بر اثر هر لذت حرامى، چاق و فربه گردد. در این صورت حزن و اندوه گناهان گذشته باید به گونه‏اى بر وجود او آتش زند كه خواب و قرار را از وى بستاند. البته این حال براى هر توبه كننده‏اى حاصل نمى‏شود و این در واقع مرتبه‏اى از مراتب كمال توبه و استغفار است)) 6- سختى طاعت را بر بدنت بچشانى ؛ چنان كه شیرینى گناه را به آن چشاندى. وقتى تمام این شرایط تحقق یافت آن گاه بگویى: «استغفرالله»، (نهج البلاغه، كلمه 417) . موفق باشید.