سوال 293149

با عرض سلام خدمت شما دوست عزیز:

می دانید اسید ماده ای است که در محیط آبی، بتواند یون هیدرونیوم H3O+ یا به اختصار یون H+ آزاد کند. حال هر چه اسید بتواند راحت تر یون هیدرونیوم آزاد کند، اسید قویتری است. در چه صورت می تواند راحت تر یون هیدرونیوم آزاد کند؟ در صورتیکه یون منفی که در اثر آزاد شدن H+ تولید می شود، راحت تر بتواند بار منفی خود را تحمل نماید. به عنوان مثال سولفوریک اسید H2SO4 یک اسید قوی است، زیرا یون HSO4 یک بار منفی یا SO4 دو بار منفی به دلیل داشتن اتمهای اکسیژن خیلی راحت می توانند بار منفی خود را پخش نموده و این بار منفی را تحمل نماید. درواقع آنیون آن پایدار است.
همینطور در مورد بازها، بازها موادی هستند که در محیط یتوانند یون هیدروکسید OH منفی آزاد کنند. حال هر چه کاتیون آن تمایل بیشتری برای از دست دادن الکترون داشته باشد، باز مربوطه قویتر است. به عنوان مثال سدیم هیدروکسید یک باز قوی است، زیرا سدیم به دلیل کوچک بودن تمایل زیادی به از دست دادن تنها الکترون موجود در لایه ی ظرفیتش دارد و بنابراین با کاتیون شدن خیلی پایدارتر می شود درنتیجه یون هیدروکسید OH منفی را خیلی راحت از دست می دهد تا خودش به صورت کاتیون دربیاید و بنابراین یک باز قوی می باشد.
در مورد اسیدهای هالوژنی ترتیب زیر برقرار است:

HF ضعیف تر از HCl ضعیف تر از HBr ضعیف تر از HI

زیرا اتم فلوئور بسیار کوچک است و نمی تواند براحتی بار منفی ناشی از جدا شدن H+ را تحمل نماید. همینطور می توان گفت پیوند H-F قوی تر از هر پیوند H-X دیگر است. HF در محلول آبی اسید ضعیفی است ، حال آنکه HI , HBr , HCl کاملا تفکیک می‌شوند . بنابراین همینطور که در طول گروه هالوژنی به پایین می رویم با بزرگتر شدن قطر اتم، توانایی تحمل بار منفی نیز بیشتر شده همچنین پیوند H-X نیز ضعیف تر شده و درنتیجه اسید حاصله قویتر می شود.

پیروز و سربلند باشید.