سوال 294050

با عرض سلام و تحیت.
دوست محترم!
اگر در قرآن و روایات، این گونه مسائل نسبت به خدا داده مى شود در حقیقت اشاره به قانون علیت و خاصیت تکوینی اعمال انسانها است، نه جبر.
به عبارت دیگر، این آیات و روایت می گویند ادامه انحراف و اصرار بر لجاجت و بدبینى، اثرش این است كه روح و روان آدمى شكل معوج به خود بگیرد، و به گونه ای شود که سخن حق را نفهمد.
تجربه این حقیقت را ثابت كرده است كه افراد بدكار و گناهكار در آغاز از كار خود احساس ناراحتى مى كنند، اما تدریجا به آن خو گرفته و شاید روزى فرارسد كه اعمال زشت خود را نیکو، و حتی واجب و لازم بشمرند.
به تعبیر دیگر این یكى از مجازاتهاى اصرار و پافشارى در گناه و مخالفت با حق است كه دامان گناهكاران لجوج را مى گیرد.
به همین خاطر، خداوند در آیه مورد نظر مى فرماید كار اینها به جائى رسیده است كه اگر تمام آیات و نشانه هاى خدا را ببینند باز ایمان نمى آورند. «وإن یروا كل آیة لایؤمنوا بها»؛ و از این بالاتر، هنگامى كه به نزد تو بیایند به جاى این كه گوش جان را به سخنان تو متوجه سازند و حداقل به صورت یك جستجوگر، به احتمال یافتن حقیقتى پیرامون آن بیندیشند، با روح و فكر منفى در برابر تو ظاهر مى شوند و هدفى جز مجادله و پرخاشگرى و خرده گیرى ندارند.
حاصل این که نسبت امری به خدا حکایت از نظام تکوین دارد، نه جبر. این خود بنده است که با اعمال خود خود را در مسیر آثار تکوینی اعمال خود قرار می دهد.
برای مطالعه بیشتر به "تفسیر المیزان" و یا "تفسیر نمونه" ذیل آیه مذکر مراجعه کنید.
با آرزوی توفیق.
موسسه ذکر ـ قم.
باستانی.