سوال 295848

با سلام
هایپرپیگمنتاسیون یا تجمع غیر یکنواخت رنگدانه ها در پوست، یک عارضه شایع اما بی ضرر است که در آن رنگ قسمت هایی از پوست، تیره تر از رنگ عادی پوست در اطراف آن ناحیه می شود. این تیرگی هنگامی رخ می دهد که ملانین اضافی در پوست تشکیل رسوب دهد. ملانین رنگدانه قهوه ای موجود در پوست است که رنگ طبیعی پوست را تولید می کند. این عارضه رنگ پوست افراد هر نژادی را ممکن است تحت تاثیر قرار دهد.
تغییر رنگ پوست ممکن است علت های بیرونی داشته باشد. مثلا بیماری های پوستی مانند آکنه (جوش) بعد از بهبودی ممکن است لکه های تیره بر روی پوست بر جای گذارند. جراحات ایجاد شده در اثر جراحی های پوست هم ممکن است چنین لکه هایی را در پوست ایجاد کند.
مواجهه با آفتاب تیرگی این لکه ها را از هر نوعی که باشد تشدید می کند. چرا که ملانین انرژی پرتوهای زیان بار خورشید مانند پرتوهای فرابنفش را جذب می کند تا پوست را در برابر مواجهه بیش از حد محافظت نماید. نتیجه معمول این فرایند تیره شدن پوست است که باعث تیره تر شدن این لکه ها می شود. به همین علت استفاده از ضد آفتاب یک ضرورت محسوب می شود. ضد آفتاب باید وسیع الطیف باشد (یعنی جلوی هر دو نوع پرتو فرابنفش UVA و UVB را بگیرد).
یک روز مواجهه بیش از حد در برابر آفتاب، می تواند نتیجه چند ماه درمان را از بین ببرد!
زمانیکه از تشکیل ملانین ها جلوگیری شود پوست روشن تر می شود. موثرترین راه جهت متوقف ساختن تولید ملانین و جلوگیری از روند تیرگی رنگ پوست افراد، مهار فعالیت آنزیم تیروزینار است.

اغلب کرمهای نسخه ای که برای روشن کردن پوست به کار برده می شوند حاوی هیدروکینون می باشند. روشن کننده ها با کاهش سرعت تولید ملانین قسمتهای تیره پوست را روشن و کمرنگ نموده و به تدریج آن را به رنگ اولیه اش بر می گرداند.
مقدار هیدروکینون در کرم های روشن کننده نسخه ای دو برابر کرم ها روشن کننده بدون نسخه است. 3 تا 6 ماه طول می کشد تا اثر درمانی آنها دیده شود.
امروزه همچنین روشهای درمانی بسیار موثری با استفاده از تکنیک های لیزر در دسترس می باشند. تکنیک های جدید لیزر حتی قادرند بدون ایجاد جای زخم، لکه های پوست را از بین ببرند. البته لازم است قبل از عمل، درمان بر روی یکی از لکه ها به صورت آزمایشی انجام شود چرا که بعضی وقتها نتیجه عمل، لکه ها را حتی بدتر از آنچه که قبلاً بوده می کند.
هیدروکینون یک ماده شیمیایی هیدروکسی فنلی است که با بازداری آنزیم تیروزیناز ،سرعت تشکیل ملانین را کاهش می دهد. هیدروکینون معمولاً وقتی استفاده می شود که علت ایجاد هایپرپیگمنتاسیون تغییرات هورمونی نباشد. هیدروکینون در ظرف چند هفته، اثر درمانی خود را نشان می دهد. عوارض جانبی این ماده درماتیتهای تماسی آلرژیک و تحریکی و بی رنگ شدن ناخن می باشد.
البته امروزه ترکیبات دیگری هم وجود دارد که می تواند تاثیری بهتر از هیدروکینون هم داشته باشد . ترکیبات حاوی آربوتین از این دسته اند .
نکته دیگری هم که باید مدنظر داشته باشید این است که در کنار استفاده از روشن کننده های پوست گاهی استفاده از ترکیبات لایه بردار هم تجویز می شود .
برای اینکه تاثیر این داروها بر روی پوست باقی بماند لازم است استفاده از ضدافتاب را به صورت مستمر و دائمی درنظر داشته باشید تا نور آفتاب سبب بروز اسیب و ایجاد مجدد لک بر روی پوست خواهد شد .
درمان را باید تحت نظر متخصص پوست انجام دهید.