سوال 297082

با سلام
چگونه می شود فهمید که کودکی مشکلات رشدی دارد یا خیر؟
رشد روانی -حرکتی هر فرد از الگوهای خاصی تبعیت می کند این الگو ها به همت دانشمندان بدست آمده است و اکنون ما می توانیم برای تشخیص اینکه کودک از الگوهای طبیعی رشدی تبعیت می کند یاخیر به آن مراجعه نماییم به عنوان مثال کودک طبیعی در یک ماهگی شروع به گردن گرفتن می کند و تا ۴ ماهگی باید گردن گرفتن او کامل شود .حال اگر کودک۸ماهه ای را دیدید که هنوز سرش را نمی تواند بلند کند یقین داشته باشید برای طی طریق در سیر رشدی اش نیاز به کمک دارد .
کتابهای مختلفی در بازار هست که خود خانواده ها هم می توانند با مراجعه به آنها تا حدودی از سیر طبیعی رشد کودک آگاه شوند کتاب " من و کودک من " ( دکتر جواد فیض)و کتاب " رشد و تکامل کودک "( الیزابت هارلوک ترجمه مریم حیدری ) نمونه هائی از این کتب هستند.
مراکز وابسته به شبکه بهداشت بخصوص با استفاده از جدول رشد و گرفتن قد و وزن و دور سر در این زمینه کمک زیادی می کنند.
اما چه کسانی در این زمینه می توانند نظری قابل اعتماد بدهند؟
۱ـ متخصص مغز و اعصاب کودکان (در اکثر موارد بهترین گزینه است.)
۲ـ متخصص اطفال ( که در زمینه اختلالات تکاملی و رشدی دید کافی داشته باشند)
۳ـ کارشناس کاردرمانی ( که در زمینه رشد روانی حرکتی مطالعات کافی دارندمیتوانند به پزشک در تشخیص طبیعی بودن مراحل رشدی کمک کنند.)
۴- کارشناس گفتاردرمانی ( همین کمک را در زمینه رشد آواسازی و گفتار می توانند انجام دهند.)
در صورتی که کودکی از نظر برخی حیطه های رشدی دچار تاخیر یا مشکل باشد به تناسب آن ممکن است مداخلات پزشکی و توانبخشی همکاران کاردرمانگر و فیزیوتراپیست و گفتار درمان و روانشناس برای کمک به کودک نیاز باشد.

زمان رشد نشستن
کودک احتمالا بین چهار تا هفت ماهگی نشستن مستقل را یاد می گیرد. این زمان حدودا" همان زمانی است که کودک در چرخیدن به طرفین و بالا نگهداشتن سرش ماهر شده است. حدود ۹۰ در صد کودکان در ۸ ماهگی می توانند برای مدت قابل ملاحظه ای بدون حمایت بنشینند. (البته حتی آنهائی که مهارت کافی در نشستن را بدست آورده اند عاقبت می افتند چون از حفظ وضعیت صاف بدن در حالت نشسته خسته می شوند.)

چگونگی رشد نشستن
در حالیکه حتی از روز اول می شود شرایطی را برای دادن وضعیت نشسته به کودک ایجاد نمود اما در حقیقت نشستن مستقل قبل از بدست آوردن کامل کنترل سر شروع نمی شود. با شروع چهار ماهگی عضلات گردن و پشت کودک بسرعت قوی می شوند و کودک یاد می گیرد که سرش را در حالیکه بروی شکم قرار گرفته است بالا بگیرد و مدت زیادی سرش را در این حالت نگهدارد.

ممکن است در پنج ماهگی او بتواند برای لحظاتی بدون کمک بنشیند هرچند بزرگتر ها باید نزدیک او و مراقبش باشند و با گذاشتن بالش در اطراف او از آسیب دیدنش در افتادن احتمالی جلوگیری کنند.
بزودی کودک می فهمد که چگونه با کمک یک یا دو دستش هنگامیکه در حالت نشسته به جلو متمایل می شود تعادلش را حفظ کند . در هفت ماهگی کودک احتمالا" قادر خواهد بود بدون حمایت و در حالیکه از دستانش برای مکاشفه استفاده می کند بنشیند و یاد می گیرد که چگونه بدون افتادن برای گرفتن چیزی که می خواهد در حالت نشسته بچرخد. حتی ممکن است در این زمان او قادر باشد با فشار روی دستانش در حالیکه روی شکم قرار گرفته به حالت نشسته در بیایدو احتمالا با شروع هشت ماهگی او دیگر بدون هیچ حمایتی در نشستن مستقل ماهر شده است.

مراحل رشد و تکامل کودک در سنین مختلف به صورت اختصار برایتان بیان می شود:
یك سالگی
- كودك می تواند هنگامی كه روی شكم خوابیده سرش را بلند كند. ( در حدود سه ماهگی)
- كودك می تواند دو دستش را به هم نزدیك كند. ( در چهار ماهگی)
- به پهلو می غلتد. ( در حدود 5 ماهگی)
- زمانی كه در وضعیت نشسته قرار دارد، می تواند سر خود را در امتداد بدن نگه دارد. ( در حدود 6 ماهگی)
- می تواند به دو طرف بغلتد. ( در حدود 7 ماهگی)
- می تواند بدون كمك بنشیند. (در حدود 8 ماهگی)
- كودك می تواند بدون كمك و به تنهایی بیسكویت بخورد. ( در حدود 8 ماهگی)
- كودك می تواند شیئی را از یك دست خود به دست دیگر بدهد. (در 8 ماهگی)
- كودك می تواند از وضعیت خوابیده روی شكم، به وضعیت نشسته، تغییر حالت دهد. (در 8 ماهگی)
- كودك می تواند با كمك دیگران یا اشیاء ، بایستد. (در 10 ماهگی)
- كودك می تواند از حالت نشسته به حالت ایستاده تغییر وضعیت بدهد. (در 10 ماهگی)

دو سالگی
- كودك می تواند روی پاهای خود بایستد ، راه برود و بدود .
- كودك می تواند با كمك یك بند، اسباب بازی خود را بكشد.
- كودك می تواند از كاناپه بالا برود و از پنجره به بیرون نگاه كند و دوباره به پایین بیاید.
- می تواند از پله ها بالا برود ، در حالی كه با دو پا روی هر پله می ایستد.
- كودك می تواند با كمك شش قطعه مكعب برج بسازد.
- كودك با كمك سه قطعه مكعب، قطار ساخته و وانمود می كند كه آن را حركت می دهد.
- كودك می تواند یك تا چهار مهره ی بزرگ را بند كند.
- راست دست بودن یا چپ دست بودن كودك مشخص می شود.
- می تواند با همه ی انگشتانش مداد شمعی را در دست بگیرد.
- كودك می تواند كشیدن دایره یا نقطه را از بزرگترها بیاموزد و تقلید كند.
- كودك می تواند از روی خطوط موّرب یا افقی كپی كند.
- كودك می تواند با قاشق غذا بخورد.
- كودك می تواند با كمك بزرگترها لباس بپوشد.

سه سالگی
- كودك می تواند با دو پا بپرد. ( پرش جفت پا)
- كودك می تواند با پا به یك توپ ثابت ضربه بزند.
- كودك می تواند سه چرخه براند.
- می تواند با استفاده از قیچی، شكل های كاغذی را ببرد.
- می تواند پنج تا شش قطعه پازل را در كنار یكدیگر قرار دهد.
- كودك می تواند با كمك سه انگشت خود، مداد شمعی را نگه دارد.
- می تواند تصویر یك دایره را كپی كند و از روی آن بكشد.
- می تواند با تقلید از بزرگترها، مربع بكشد.
- می تواند تصویر یك انسانی را بـِكـِشد كه سَر دارد.
- كودك می تواند با قاشق و چنگال غذا بخورد. (البته ممكن است كمی از غذا را بریزد).

در صورتی که احساس می کنید فرزندان فعالیت های مربوط به دوره خود را انجام نمی دهد بهتر است برای اطمینان خاطر ومعاینه به متخصص اطفال مراجعه نمایید.