سوال 3267

دلیل ایجاد احساسات افسردگی را می‌توان در نتیجه ایجاد تغییرات شیمیایی و بیولوژیکی در مغز دانست. علائمی مانند افسردگی از نشانه‌های طبیعی برگشت بدن از حالت سرخوشی و هیجان به یک حالت سالم‌تر و طبیعی‌تر است.مصرف مواد مخدر باعث ایجاد احساس سرخوشی کاذب می‌شود و افسردگی پس از ترک امری کاملا طبیعی و گذرا است که به مرور زمان از بین می‌رود و اثرات مثبت ترک الکل و مواد مخدر بعد از آن پدیدار می‌شود.

علت افسردگی بعد از ترک اعتیاد 
هم‌چنین افسردگی در این زمان خود را با علائمی مانند عدم لذت از زندگی، تغییر اشتها ، عدم تمرکز و تصمیم‌گیری و مشکلات خواب بعد از ترک اعتیاد نشان می‌دهد. این علائم به‌خصوص در ماه‌های اول بعد از ترک با شدت بیشتری وجود دارند و به تدریج از شدت آن ها کاسته می‌شود. با این حال اگر افسردگی مورد درمان قرار نگیرد، احتمالاً مزمن می‌شود و حتی می‌تواند پایه گذار سایر اختلالات و گرایش مجدد به سمت مصرف مواد باشد.

اعتیاد تغییراتی در سیستم‌های مغزی ایجاد می‌کند که باعث می‌شود افراد از نظر جسمانی و روانی به آن ماده وابسته شوند. در این شرایط قطع مصرف ماده اعتیاد آور منجر به نقص در عملکردهای بدنی و روانی فرد می‌شود. به عنوان مثال، مواد توهم زا در فعالیت انتقال دهنده‌های عصبی مانند سروتونین که مسئول ایجاد شادی در مغز هستند، اختلال ایجاد می‌کنند به طوری که سطح این انتقال‌دهنده‌ها را به طور غیر طبیعی بالا می‌برند. همین امر عامل اصلی در ایجاد احساس سرخوشی ناشی از مصرف است. این تغییرات شیمیایی باعث می‌شوند زمانی که شما ماده مصرفی خود را کنار می‌گذارید با افت ناگهانی سروتونین مواجه شده و در نتیجه احساس غمگینی و افسردگی بکنید.



البته عوامل محیطی و برخی افکار آزاردهنده نیز می‌توانند در بروز و تشدید افسردگی تأثیرگذار باشند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:



- گذشته دردناک و حسرت کارهای انجام داده در گذشته و روزهای از دست رفته

- ترس از آینده و زندگی بدون مواد مخدر

- عدم دریافت حمایت اجتماعی کافی از جانب خانواده و اطرافیان


چرخه معیوب افسردگی و اعتیاد

به نظرگروهی از دانشمندان، بسیاری از افرادی که به مصرف مواد مخدر روی می‌آورند، در واقع دارای زمینه‌هایی از افسردگی بوده‌اند. آن‌ها برای فرار از احساسات ناخوشایند خود مانند خستگی، فشار روحی و روانی و عدم لذت از زندگی خود به مصرف مواد روی می‌آورند. مصرف مواد، ظاهراً این نشانه های افسردگی را پنهان می‌کند اما در واقع دوره‌های افسردگی را تشدید کرده و مقدار و شدت افکار منفی و آسیب‌رسان را افزایش می‌دهد.



به همین خاطر، بعد از ترک مواد نیز این نشانه‌ها مجدداً و با شدت بیشتری ظهور پیدا می‌کنند.شدت این نشانه‌ها می‌تواند فرد را برای فرار از آن‌ها، به سمت مصرف مجدد مواد بکشاند و این چرخه معیوب دائما تکرار شود. شکستن این چرخه تنها با کنار گذاشتن مواد اتفاق نمی‌افتد؛ بلکه نیازمند مراجعه به روانشناس و گذراندن دوره‌های روان درمانی است.





درمان افسردگی بعد از ترک اعتیاد

بهبود افسردگی بعد از ترک اعتیاد بسیار مهم و ضروری است. زیرا اگر این بیماری و نشانه های آن شدت یابد، ممکن است فرد را به سمت شروع مجدد اعتیاد بکشاند. برای درمان این بیماری روش های متنوعی وجود دارد و برنامه ای که به افراد ترک کرده داده می شود باید شامل اهداف زیر باشد :



کمک به فرد معتاد در جهت درک ماهیت اعتیاد

آموزش به فرد ترک کرده در این جهت که بهبود و درمان افسردگی بدون مصرف مجدد مواد مخدر ممکن است

ایجاد انگیزه در فرد معتاد جهت ایجاد تغییرات در زندگی

آموزش روش هایی در جهت کنترل افکار منفی

بعضی از روش های دیگر برای کمک به بهبود افسردگی استفاده می شود عبارتند از :



رژیم غذایی مناسب رفع افسردگی

داشتن بدنی سالم، یکی از عوامل تأثیرگذار در سلامت روان افراد است. تقویت قوای جسمانی و داشتن رژیم غذایی مناسب و سالم، نه تنها سلامت بدن را تأمین کند، بلکه می‌تواند بر بهبود افسردگی افراد نیز تأثیرگذار باشد. اگر چه به خاطر داشته باشید رژیم غذایی به تنهایی نمی‌تواند افسردگی را درمان کند اما برای بهتر شدن آن و حفظ سلامت مغز شما لازم است. مصرف مواد غذایی سرشار از پروتئین مانند گوشت ، ماهی ، تخم مرغ و استفاده از سبزی‌ها و مرکبات می‌تواند به سلامت ذهن و روان کمک کند.



رفع افسردگی با تغییر سبک زندگی

سبک زندگی هر فرد میزان فعالیت‌های اجتماعی، نحوه برقراری ارتباطات، عقاید، احساسات و به طور کل عملکرد او را تحت تأثیر قرار می‌دهد. هنگامی که اعتیاد از زندگی فرد حذف می‌شود باید در ابعاد دیگر نیز تغییراتی ایجاد کرد تا با پرورش سبک زندگی سالم ، همه جنبه های زندگی فرد اصلاح شده و عوارض پس از ترک کم‌تر اتفاق بیفتند. گنجاندن برنامه های ورزشی هرچند مختصر، درگیری بیشتر در فعالیت‌های اجتماعی، پرداختن به فعالیت‌های هنری، تغییر دایره دوستان و ... از جمله راه‌های کوچکی هستند که به شما کمک می‌کنند بتوانید پس از ترک اعتیاد سبک زندگی خود را نیز بهبود ببخشید و با افسردگی مبارزه کنید.