سوال 414350

با عرض سلامتوكّل به معناى اعتماد و تكیه بر خداست و این كه انسان بر خود و نیروها و توانمندى‏هاى خود یا دیگران اعتمادى نداشته باشد. چون هر كس در كارى كه خبره نیست و یا توان آن را ندارد وكیل مى‏گیرد. انسان در امور و شئون خود نه خبره است و نه توانایى و قدرت انجام آن را دارد، چنان كه دیگران نیز مانند او هستند و وضعیتى بهتر از او ندارند. لذا باید به یك مبدأ خبیر و قادر تكیه كند و این همان توكّل بر خداست: «ومن یتوكّل على الله فهو حسبه(1) هر كس برخدا توكّل كند خدا كفایت مهمات و مشكلات او را مى‏كند» «حسبنا الله ونعم الوكیل(2) خدا كفایت مشكلات ما را مى‏كند و او بهترین وكیل و تكیه‏گاه است»، «على الله فلیتوكّل المتوكّلون(3) تكیه كنندگان باید فقط بر خدا تكیه كنند.در بیان بلند حضرت جواد الأئمه (ع) آمده است: تكیه بر خدا بهاى هر متاع گران قیمت و نردبان هر مقام متعالى و متكاملى است: «ألثِّقة بِالله ثَمنْ لِكلّ غالٍ وسُلّم إلى عالٍ»(4)توكّل مرزى جدا از بكارگیرى اسباب مادى ندارد تا انسان بگوید: كارى كه توانایى آن را دارم، خودم انجام مى‏دهم و كارى كه در انجام آن ناتوانانم بر خدا توكل كرده و به او واگذار مى‏كنم. بلكه انسان در ریز و درشت كارهاى خود ضعیف و ناتوان است و احتیاج به وكیل دارد. نه تنها در قیام خود به حول و قوه الهى نیاز دارد، در قعود و نشستن نیز محتاج به حول و قوه اوست لذا در نماز مى‏گوییم:(5)، یعنى نه تنها در ایستادن بلكه در نشستن نیز به حول و قوه خدا اعتماد و تكیه مى‏كنم. با این همه معنای توکل یعنی اینکه تنها بر اسباب مادی تکیه نباید داشت بلکه با اینکه انسان برای معالجه مرضش به دکتر مراجعه میکند در عین حال این اعتقاد باید در قلبش باشد که تا خدا نخواهد ،دکتر هیچ کاری ازش بر نمی آید با این همه این باور غلط هم نباید در ذهن باشد که پس تمام کارهای ما را خدا درست میکند و خودمان یک گوشه بنشینیم ،نه این هم باور غلطی از توکل است بلکه باید با این نگاه که مسبب الاسباب همه امور خداوند است ،به زندگی نگاه کرد.چموفق باشیدپی نوشتآیة الله جوادى آملى، حماسه و عرفان