ناشناس
سوال 423155
باسلام لطفا درمورد شب زفاف توضیحاتی به من بدید یا اعمالی که لازمه انجام داد <br>مرجع مکارم شیرازی<br>
ثبت پاسخ جدید
برای ثبت پاسخ، لطفا وارد حساب کاربری خود شوید.
پاسخ‌ها
1 پاسخبسم الله الرحمن الرحیم
سلام علیکم
نکاتی درباره ازدواج و آداب آن در ذیل بیان می‌شود که انشاء الله مفید واقع شود.
1 - خواندن خطبه، پیش از عقد مستحب است، وبهتر استشامل حمد وثناى خداوند وتوصیه به تقوا باشد، وشایسته است هرآنچه را زن وشوهر وحضّار نیاز دارند در خطبه یادآورى شود، ماننداصول ایمان ومحاسن اخلاق وآداب وآنچه را دانشمند خوانندهخطبه مناسب ببیند.
خطبه امامان معصوم براى ما نمونه خوبى است. در خطبه امیرالمؤمنین آمده است كه ایشان پس از حمد خدا چنین خطبه كردند:
"اُوصیكم بتقوى اللَّه العظیم، فإنّ اللَّه عزّ وجلّ قد جعل للمتّقینالمخرج ممّا یكرهون، والرزق من حیث لا یحتسبون، فتنجّزوا من اللَّهموعوده، واطلبوا ما عنده بطاعته، والعمل بمحابه، فإنّه لا یدرك الخیرإلّا به، ولا ینال ما عنده إلّا بطاعته، ولا تكلان فیما هو كائن إلّا علیه،ولاحول ولا قوة إلّا باللَّه.
أمّا بعد، فإن اللَّه أبرم الاُمور وأمضاها على مقادیرها، فهی غیرمتناهیة عن مجاریها دون بلوغ غایاتها، فیما قدر وقضى من ذلك، وقدكان فیما قدر وقضى من أمره المحتوم وقضایاه المبرمة، ما قد تشعبت بهالأخلاف، وجرت به الأسباب، وقضى من تناهی القضایا بنا وبكم إلىحضور هذا المجلس الذی خصنا اللَّه وإیّاكم للذی كان من تذكرنا آلائه،وحسن بلائه، وتظاهر نعمائه، فنسأل اللَّه لنا ولكم بركة ما جمعنا وإیّاكمعلیه، وساقنا وإیّاكم إلیه، ثمّ انّ فلان بن فلان ذكر فلانة بنت فلان وهوفی الحسب من قد عرفتموه، وفی النسب من لا تجهلونه، وقد بذل لهامن الصداق ما قد عرفتموه، فردوا خیراً تحمدوا علیه وتنسبوا إلیهوصلّى اللَّه على محمّد وآله وسلم."
2 - مستحب است گواهانى را بر ازدواج گرفت تا نسب و ارثاثبات گردد. وچه بسا حكمت این مسأله شامل همه مواردى گردد كهنسب وارث را حفظ مىكند واختلافها را از میان مىبرد ؛ مثل ثبت درمحضر ونظایر آن. در حدیثى از امام صادقعلیه السلام آمده است: "بیّنههابراى اثبات نسب وارث مقرّر شده است."
3 - مستحب است در ازدواج، آن هم بدور از زیاده روى وریا،ولیمه داده شود، وباید از این طعام به فقرا نیز داده شود وتنها بهتوانگران وشخصیتها محدود نشود. ونباید جشن ازدواج را بهانهاىقرار داد براى برترى جویى به مردم، وآنچه قشرهاى آسیب پذیرومیانى را به سبب عدم توانایى در همراهى با توانگران به دشوارىافكند. از پیامبر صلى الله علیه وآله روایت است كه فرمود: "اطعام هنگام ازدواج ازسنتهاى پیامبران است."
ونیز پیامبرصلى الله علیه وآله مىفرماید: "ولیمه روز نخست، حق است، ودرروز دوم نیكى، وافزون برآن ریا وشهرتطلبى."
4 - از آداب ازدواج است گزینش وقت مناسب براى زفاف. پسدخول در شب بهتر از روز است، وروز براى ولیمه بهتر از شب. درروایتى از امام صادقعلیه السلام رسیده است كه: "عروسهایتان را شبزفاف كنید، وولیمه را در روز دهید.
اسلام شب زنده دارى را جز در سه مورد نهى كرده كه از آن جملهاست زفاف. از پیامبرصلى الله علیه وآله رسیده است كه فرمود: "شب زنده دارىنیست جز در سه مورد: تهجّد با قرآن، یا در طلب دانش، یا عروسىكه به خانه بخت مىرود."
5 - اسلام خوش نمىدارد ساعت گرمى براى زفاف برگزیده شود.به امام باقرعلیه السلام خبر رسید كه مردى در ساعت گرم نیمروز ازدواجكرده، پس حضرتعلیه السلام فرمود: "آنها را نمىبینم كه به توافق برسند"پس از هم جدا شدند.
6 - نیز اسلام خوش نمىدارد عروسى در روزى صورت پذیرد كهقمر در برج عقرب است. امام صادقعلیه السلام مىفرماید: "هركه بههنگامى كه قمر در برج عقرب است ازدواج كند روى خوبى رانخواهد دید."
7 - همچنین است هنگام محاق ماه )روزهاى پایانى ماههاىقمرى( امام حسن عسكرى مىفرماید: "كسى كه به هنگام محاق ماهازدواج كند باید تسلیم سقط جنین شود."
8 - مستحب است هنگام دخول، مرد وضو داشته باشد ودعاىمأثورى را بخواند كه از امام صادقعلیه السلام روایت شده است: "هرگاه برهمسرت وارد شدى دست بر پیشانى او بگذار وروى به قبله آوروبگو:
"اللّهمّ بأمانتك أخذتها، وبكلماتك استحللتها؛ فإن قضیت منها ولداًفاجعله مباركاً تقیّاً من شیعة آل محمّد، ولا تجعل للشیطان فیه شركاًولانصیباً."
وهرگاه آهنگ نزدیكى كند دعایى را بخواند كه از امام باقرعلیه السلامرسیده است:
"اللّهمّ ارزقنی ولداً واجعله تقیّاً زكیّاً لیس فی خلقه زیادة ولا نقصان،واجعل عاقبته إلى خیر."
9 - وهنگام نزدیكى شایسته نیست زن را به شتاب اندازد، ونبایدتا وقتى كه نیاز زن بر آورده نشده او را رها سازد. اسلام از زبانحضرت علىعلیه السلام این چنین به ما تعلیم مىدهد: "هرگاه فردى از شماآهنگ همسر خود كرد نباید او را به شتاب افكند، زیرا زنان نیزنیازهایى دارند." حكمت این كار آن است كه اگر زنى كامیاب نشودچه بسا در اندیشه مرد دیگرى افتد. امام صادقعلیه السلام مىفرماید: "چهبسا كسى از شما با همسرش همبستر شود وزنش از او چنان جدا شودكه اگر حتى مرد زنگى را هم ببیند به او در آویزد. پس هر كسى آهنگهمسر خود كرد باید میان آن دو ملاعبهاى صورت پذیرد كه این بهتراست."
10 - مستحب است اگر مردى با دیدن زنى دیگر غریزهاش بههیجان آید سراغ همسر خویش آید واز او كام بگیرد. علىعلیه السلام به ماتعلیم مىدهد كه: "هرگاه كسى از شما زنى را دید كه از او خوششآمد، كام از زن خود گیرد، زیرا زن او همان دارد كه آن زن، پس نبایددر قلبش براى شیطان راهى قرار دهد كه نگاه او را از زنش متوجه آندیگرى كند."
ولى شایسته نیست آدمى با شهوت زن دیگرى خود را تحریككند وسپس به شهوت آن زن با همسر خویش در آمیزد، این عمل برحسب روایت رسیده از پیامبرصلى الله علیه وآله مكروه است. چه، پیامبرصلى الله علیه وآلهمىفرماید: "اى على! با شهوت زن دیگرى با همسرت نزدیكىمكن، زیرا در این صورت من از آن بیم دارم كه اگر نطفه فرزندى منعقدگردد، كودك شما نامرد وبى عقل باشد."
11 - برخى از فقها، هنگام میل و رغبت زن، آمیزش با او رامستحب مىدانند، وحدیث پیامبرصلى الله علیه وآله را مىآورند كه به مردىفرمود: "آیا با روزه وارد صبح شدى؟ عرض كرد: خیر."
فرمود: "پس تهیدستى را اطعام كردى؟ عرض كرد: خیر."
پیامبرصلى الله علیه وآله فرمود: "پس نزد همسرت برو وبا او آمیزش كن، كه اوبراى تو به منزله صدقه است."
12 - شرعاً اشكالى ندارد كه مرد با هر وسیله ممكنى همسرش رااز نظر جنسى كامیاب نماید، ولى نباید در كامیابى همسرش از چیزىجز اعضاى خودش )اعضاى مرد( بهره گیرد. امام صادقعلیه السلاممىفرماید: "اشكالى ندارد كه مرد در كامیابى با همسرش از همهقسمتهاى بدن خود كمك بگیرد، ولى نباید با ابزارى غیر از پیكر خودبه كامگیرى بپردازد."
13 - اگر چه نگاه كردن به شرمگاه همسر جایز است، ولى هنگامآمیزش كراهت دارد، چنان كه سخن گفتن در آن حال نیز مكروهاست.
در احادیثى از پیامبرصلى الله علیه وآله رسیده است كه نگاه كردن به فرج زنانمكروه است زیرا كورى به بار مىآورد، ونیز مكروه است سخن گفتنبه هنگام جماع كه لالى در پى دارد، ونیز آمیزش جنسى زیر آسمانمكروه است.
14 - مستحب است هر یك از زن وشوهر پس از جماع براى پاككردن موضع، از دستمالى جداگانه استفاده كنند ویك دستمال به كارنبندند. پیامبرصلى الله علیه وآله به علىعلیه السلام مىفرماید: "با همسرت نزدیكى مكنمگر آن كه تو دستمالى داشته باشى واو دستمالى، وخود را با یكدستمال تمیز نكنید تا مبادا شهوت بر شهوت قرار گیرد، كه این كاردشمنى میان شما دو را در پى دارد."
15 - از حدیثى چنین پیداست كه به هنگام حصر - یعنى نیازى كهآدمى را به شتاب اندازد - جماع كراهت دارد. امام صادقعلیه السلام فرمود:"انسانى كه خضاب كرده جماع نمىكند" راوى عرض كرد: فدایتگردم چرا انسانِ خضاب كرده جماع نمىكند؟ فرمود: "زیرا در حصراست."
16 - نیز بلافاصله پس از خوردن غذا با شكم پر نباید همبستر شد.از امام صادقعلیه السلام روایت است كه فرمود: "سه چیز بدن را ویرانمىكند وچه بسا آدمى را بكشد: با شكم پر به حمام رفتن، با شكم پربا همسر آمیزش كردن وازدواج با پیر زنان.
17 - شایسته است در این اوقات كه در حدیث امام باقر ذكر شدهاز مباشرت خوددارى كرد. ظاهراً آنچه همه اینها را گرد مىآوردحالت اضطراب وخوف است كه بر كودك حتى زن وشوهر اثرمىنهد. از امامعلیه السلام پرسیدند: آیا وقتى هست كه جماع حلال در آنمكروه باشد؟ حضرتعلیه السلام فرمود: "آرى، بین طلوع فجر وطلوعآفتاب، واز غروب آفتاب تا غروب شفق )یعنى سرخى آسمان(،ودر شب وروز خسوف وكسوف، ودر شب وروزى كه باد سیاه یاسرخ یا زرد بوزد، وشب وروزى كه در آن زمین لرزه پیش آید."
امامعلیه السلام سپس فرمود: "به خدا سوگند هیچ كس در این اوقات كهپیامبر جماع در آن را نهى كرده وخبر این روایت به او رسیده،همبسترى نكرد مگر آن كه خداوند كودكى بدو دهد كه آنچه دركودكش مىبیند وى را خوش آید."
وممكن است هر گونه حالت اضطراب زایى همین حكم را داشتهباشد، همچون آمیزش هنگام ترس از سلطان ستمگر یا در وضعیتهاىجنگى ونظایر آن.
پیامبرصلى الله علیه وآله نهى فرموده از این كه در شب اول ماههاى قمرىهمبسترى كنند، وبه علىعلیه السلام مىفرماید: "اى على! در شب اول ماهونیمه ماه وآخر ماه همبسترى مكن، كه هر كس چنین كند بیم آنمىرود كودكش كودن از كار در آید."
18 - از نظر اسلام كراهت دارد مردى پس از بازگشت از سفرشبانگاه بر خانوادهاش وارد شود، وبهتر است تا صبح شكیبایى كند.در حدیثى از امام صادقعلیه السلام روایت است كه فرمود: "كراهت داردمردى كه شبانگاه از سفر رسیده بر خانوادهاش وارد شود، بلكه باید تاصبح صبر كند.
19 - نیز كراهت دارد مردى در شب مسافرت كه غالباً با اضطرابهمراه است واحتمال ضعف مىرود، با همسرش همبستر شود. ازپیامبرصلى الله علیه وآله رسیده است كه حضرتصلى الله علیه وآله كراهت داشت مرد در شبىمباشرت كند كه آهنگ سفر دارد.
چنین است هنگام سفرهاى كوتاه. در حدیثى از پیامبر رسیدهاست كه فرمود:
"اى على! هنگامى كه براى سفرهاى كوتاه به مدت سه شبانه روزاز خانه خارج مىشوى با همسرت در نیامیز كه اگر فرزندى از شماپدید آید یار ستمگر خواهد شد."
20 - اسلام دستور مىدهد همبستر شدن در پنهان صورت پذیردنه در حضور هوو ویا فرزندى كه صداى آنها را مىشنود وپیكرشان رامىبیند. از امام صادقعلیه السلام روایت شده است كه فرمود: پیامبرصلى الله علیه وآلهفرموده است: "سوگند به خدایى كه جان من در ید قدرت اوست،اگر مردى با زنش در آمیزد در حالى كه كودكى بیدار آن دو را مىبیندوصدایشان را مىشنود وصداى نفسهاى زن وشوهر به گوش اومىرسد این كودك روى رستگارى را نخواهد دید، اگر پسر باشد زناكار خواهد شد، واگر دختر باشد زانیه خواهد شد."
حدیث مىافزاید: "هرگاه على بن الحسینعلیه السلام آهنگ همسر شدنداشت، در را مىبست وپردهها را مىانداخت وخدمتگزاران را بیرونمىكرد."
21 - اسلام كراهت دارد كسى زیر آسمان یا روى بام ساختمان یادر برابر خورشید یا زیر درختان میوه دار جماع كند.
22 - احادیث حاكى از كراهت همبستر شدن رو و یا پشت به قبله،یا در حال برهنگى كامل، یا در كشتى یا بر سر راه. امام صادقعلیه السلام بهنقل از پدرانش فرموده است: "پیامبر نهى مىكرد از این كه مردى روبه قبله، یا بر سر راهى آباد با زنش در آمیزد وهركه چنین كند لعنتخدا وفرشتگان وهمه مردم بر او باد."
23 - اسلام كراهت دارد كه مردى ایستاده مباشرت كند وآن را كاردراز گوشها مىداند. در حدیثى نبوى آمده است: "اى على! ایستادهبا زنت جماع نكن كه این كار دراز گوشهاست."
24 - نیز مباشرت پس از احتلام كراهت دارد. پیامبرصلى الله علیه وآلهمىفرماید: "كراهت دارد مردى پس از احتلام با زنش در آمیزد، مگرآن كه از احتلام غسل كند، پس اگر بعد از احتلام وبدون غسل با زنشدر آمیخت وفرزندى دیوانه از او پدید آمد هیچ كس جز خود رانكوهش نكند."
25 - اسلام دستور مىدهد هنگام مباشرت به خداى توجه كرد وازشر شیطان بدو پناه برد. امیر المؤمنینعلیه السلام مىفرماید: "هرگاه كسى ازشما مباشرت كرد باید بگوید: بسم اللَّه وباللَّه اللهم جَنِّبْنِی الشیطانَوَجَنِّبِ الشیطان ما رزقتنی." وسپس فرمود: "پس اگر خداوند كودكىبه آن دو داد هرگز شیطان زیانى بدو نرساند."
26 - اسلام توصیه مىكند پیش از مباشرت با زن حامله وضو گرفتهشود. پیامبرصلى الله علیه وآله مىفرماید: "اى على! هرگاه زنت باردار شد، با اونزدیكى مكن مگر آن كه وضو داشته باشى."
27 - اسلام از اینكه مرد براى مدتى با همسرش آمیزش جنسىنداشته باشد، نهى كرده است، چه بسا این كار موجب فساد وتباهىزن گردد.
امام صادقعلیه السلام مىفرماید "هركه چند زن داشته باشد، وبا آنهانزدیكى نكند، ویكى از آنها زنا كند گناهش به گردن او خواهد بود."
28 - اسلام نهى كرده از این كه از پشت زنان با ایشان نزدیكى كرد.پیامبرصلى الله علیه وآله مىفرماید: "پشت زنان امت من بر مردان امت من حراماست."
29 - اسلام مردان را به غیرت دستور مىدهد، وزنان را از غیرتنسبت به مردان خود باز مىدارد، وبه شكیبایى بر غیرت )وناموسپرستى( مردان دستورشان مىدهد. امام صادقعلیه السلام مىفرماید:"خداوند غیور است وهر غیورى را دوست دارد واز غیرت اوست كهبدكاریها را - چه پیدا وچه پنهان - حرام كرده است."
امامعلیه السلام در حدیث دیگرى مىفرماید: "خداوند جهاد را بر مردانوزنان واجب كرد. جهاد مرد آن است كه مال وخونش را بدهد ودر راهخدا كشته شود، وجهاد زن آن است كه بر آزار همسرش وغیرت اوصبر كند."
امیر المؤمنینعلیه السلام مىفرماید: "غیرت زن كفر است وغیرت مردایمان"
30 - شرع براى مرد حقوق بسیارى را بر عهده زن نهاده است، تااو را از كامجویى ولذتطلبى در جاى دیگر مصون بدارد.
در حدیثى از امام صادقعلیه السلام آمده است كه فرمود: "زنى نزدپیامبرصلى الله علیه وآله آمد وعرض كرد: یا رسول اللَّه! حق شوهر بر همسرچیست؟ فرمود: بیش از آن است كه تصور مىكنید.
آن زن عرض كرد: بخشى از آن را به من بگویید.
پیامبرصلى الله علیه وآله فرمود: زن حق ندارد جز با اجازه شوهرش روزهمستحبى بگیرد، یا از خانه بیرون رود. زن باید بهترین عطر خود رابزند، وبهترین جامه خویش را بر تن كند وزیباترین آرایش خود را بهكار برد وبام وشام، خویش را به شوهرش عرضه كند وحقوق مرد برزن بیش از اینهاست."
در حدیثى از پیامبرصلى الله علیه وآله آمده است كه: "حلال نیست زنى بخوابدپیش از آن كه خود را بر شوهرش عرضه كند، جامه خود را از تنبرگیرد، وزیر روانداز مرد رود، وپوست خود را به پوست او بچسباندواگر چنین كند خود را به شوهرش عرضه داشته است."
31 - حقوق ووظایف زن وشوهر طرفینى است، وهر كدام از آنهادیگرى را به خشم آورد عذاب خداوندى از آن او خواهد بود. درحدیثى از پیامبرصلى الله علیه وآله بتفصیل، آداب رفتار زن وشوهر بیان شدهاست: "اگر زنى شوهرش را بیازارد نماز وحسنهاش پذیرفته نیست،مگر آن كه شوهر خود را راضى كند، واگر چنین نكند حتى در صورتىكه عمرش را روزه بگیرد وشب زنده دارى كند وبردهها آزاد نمایدواموالش را در راه خدا انفاق كند باز نخستین كسى خواهد بود كه بهآتش در مىآید. سپس حضرت رسولصلى الله علیه وآله فرمود: مرد نیز همین كیفررا خواهد داشت اگر زنش را بیازارد وبدو ستم كند، وهر كس بر بداخلاقى زنش شكیبایى كند وآن را به روز جزا واگذارد، خداوند براىهر بار صبر پاداشى بدو دهد كه به هنگام سربلندى در آزمون بدومىدهد."
حتى شایسته نیست طولانى شدن نماز زن، توجیه كننده خوددارى زن از اهمیت دادن به شوهر وپاسخ به تمایلات او باشد.
پیامبرصلى الله علیه وآله به زنان مؤمن چنین تعلیم مىدهد: "نماز خود راطولانى نكنید تا شوهرانتان را بازدارید."
پیامبرصلى الله علیه وآله بسیار مردان را به زنان توصیه مىكرد ومى فرمود:"بیشتر اهل بهشت زنان مستضعف هستند كه خداوند ضعف آنها رادانسته وبر آنها رحم گرفته است."
نیز پیامبرصلى الله علیه وآله مىفرماید: "بهترین شما بهترین شماست براىخانوادهاش، ومن بهترین شما هستم نسبت به خانوادهام." در جاىدیگرى پیامبر اكرمصلى الله علیه وآله مىفرماید:
"نفرین باد ونفرین بر كسى كه نانخور خود را تباه سازد."
امیر المؤمنینعلیه السلام در نامهاى به پسرش امام حسنعلیه السلام مىفرماید:"كارى را به زن نه سپار كه از مسائل شخصى او فزون باشد، كه اینبراى وضع او بهتر، وبراى خیال او خشنود كنندهتر، وبراى زیبایى اوماندنىتر است، وزن گل است نه پیشكار."
پیامبرصلى الله علیه وآله كارها را میان صدیقه كبرى فاطمة زهرا سلام اللَّه علیهاوهمسرش امام علىعلیه السلام تقسیم مىكرد وكارهاى داخل خانه را بهفاطمه مىسپرد وكارهاى بیرون خانه را به على.
موفق باشید
سلام علیکم
نکاتی درباره ازدواج و آداب آن در ذیل بیان می‌شود که انشاء الله مفید واقع شود.
1 - خواندن خطبه، پیش از عقد مستحب است، وبهتر استشامل حمد وثناى خداوند وتوصیه به تقوا باشد، وشایسته است هرآنچه را زن وشوهر وحضّار نیاز دارند در خطبه یادآورى شود، ماننداصول ایمان ومحاسن اخلاق وآداب وآنچه را دانشمند خوانندهخطبه مناسب ببیند.
خطبه امامان معصوم براى ما نمونه خوبى است. در خطبه امیرالمؤمنین آمده است كه ایشان پس از حمد خدا چنین خطبه كردند:
"اُوصیكم بتقوى اللَّه العظیم، فإنّ اللَّه عزّ وجلّ قد جعل للمتّقینالمخرج ممّا یكرهون، والرزق من حیث لا یحتسبون، فتنجّزوا من اللَّهموعوده، واطلبوا ما عنده بطاعته، والعمل بمحابه، فإنّه لا یدرك الخیرإلّا به، ولا ینال ما عنده إلّا بطاعته، ولا تكلان فیما هو كائن إلّا علیه،ولاحول ولا قوة إلّا باللَّه.
أمّا بعد، فإن اللَّه أبرم الاُمور وأمضاها على مقادیرها، فهی غیرمتناهیة عن مجاریها دون بلوغ غایاتها، فیما قدر وقضى من ذلك، وقدكان فیما قدر وقضى من أمره المحتوم وقضایاه المبرمة، ما قد تشعبت بهالأخلاف، وجرت به الأسباب، وقضى من تناهی القضایا بنا وبكم إلىحضور هذا المجلس الذی خصنا اللَّه وإیّاكم للذی كان من تذكرنا آلائه،وحسن بلائه، وتظاهر نعمائه، فنسأل اللَّه لنا ولكم بركة ما جمعنا وإیّاكمعلیه، وساقنا وإیّاكم إلیه، ثمّ انّ فلان بن فلان ذكر فلانة بنت فلان وهوفی الحسب من قد عرفتموه، وفی النسب من لا تجهلونه، وقد بذل لهامن الصداق ما قد عرفتموه، فردوا خیراً تحمدوا علیه وتنسبوا إلیهوصلّى اللَّه على محمّد وآله وسلم."
2 - مستحب است گواهانى را بر ازدواج گرفت تا نسب و ارثاثبات گردد. وچه بسا حكمت این مسأله شامل همه مواردى گردد كهنسب وارث را حفظ مىكند واختلافها را از میان مىبرد ؛ مثل ثبت درمحضر ونظایر آن. در حدیثى از امام صادقعلیه السلام آمده است: "بیّنههابراى اثبات نسب وارث مقرّر شده است."
3 - مستحب است در ازدواج، آن هم بدور از زیاده روى وریا،ولیمه داده شود، وباید از این طعام به فقرا نیز داده شود وتنها بهتوانگران وشخصیتها محدود نشود. ونباید جشن ازدواج را بهانهاىقرار داد براى برترى جویى به مردم، وآنچه قشرهاى آسیب پذیرومیانى را به سبب عدم توانایى در همراهى با توانگران به دشوارىافكند. از پیامبر صلى الله علیه وآله روایت است كه فرمود: "اطعام هنگام ازدواج ازسنتهاى پیامبران است."
ونیز پیامبرصلى الله علیه وآله مىفرماید: "ولیمه روز نخست، حق است، ودرروز دوم نیكى، وافزون برآن ریا وشهرتطلبى."
4 - از آداب ازدواج است گزینش وقت مناسب براى زفاف. پسدخول در شب بهتر از روز است، وروز براى ولیمه بهتر از شب. درروایتى از امام صادقعلیه السلام رسیده است كه: "عروسهایتان را شبزفاف كنید، وولیمه را در روز دهید.
اسلام شب زنده دارى را جز در سه مورد نهى كرده كه از آن جملهاست زفاف. از پیامبرصلى الله علیه وآله رسیده است كه فرمود: "شب زنده دارىنیست جز در سه مورد: تهجّد با قرآن، یا در طلب دانش، یا عروسىكه به خانه بخت مىرود."
5 - اسلام خوش نمىدارد ساعت گرمى براى زفاف برگزیده شود.به امام باقرعلیه السلام خبر رسید كه مردى در ساعت گرم نیمروز ازدواجكرده، پس حضرتعلیه السلام فرمود: "آنها را نمىبینم كه به توافق برسند"پس از هم جدا شدند.
6 - نیز اسلام خوش نمىدارد عروسى در روزى صورت پذیرد كهقمر در برج عقرب است. امام صادقعلیه السلام مىفرماید: "هركه بههنگامى كه قمر در برج عقرب است ازدواج كند روى خوبى رانخواهد دید."
7 - همچنین است هنگام محاق ماه )روزهاى پایانى ماههاىقمرى( امام حسن عسكرى مىفرماید: "كسى كه به هنگام محاق ماهازدواج كند باید تسلیم سقط جنین شود."
8 - مستحب است هنگام دخول، مرد وضو داشته باشد ودعاىمأثورى را بخواند كه از امام صادقعلیه السلام روایت شده است: "هرگاه برهمسرت وارد شدى دست بر پیشانى او بگذار وروى به قبله آوروبگو:
"اللّهمّ بأمانتك أخذتها، وبكلماتك استحللتها؛ فإن قضیت منها ولداًفاجعله مباركاً تقیّاً من شیعة آل محمّد، ولا تجعل للشیطان فیه شركاًولانصیباً."
وهرگاه آهنگ نزدیكى كند دعایى را بخواند كه از امام باقرعلیه السلامرسیده است:
"اللّهمّ ارزقنی ولداً واجعله تقیّاً زكیّاً لیس فی خلقه زیادة ولا نقصان،واجعل عاقبته إلى خیر."
9 - وهنگام نزدیكى شایسته نیست زن را به شتاب اندازد، ونبایدتا وقتى كه نیاز زن بر آورده نشده او را رها سازد. اسلام از زبانحضرت علىعلیه السلام این چنین به ما تعلیم مىدهد: "هرگاه فردى از شماآهنگ همسر خود كرد نباید او را به شتاب افكند، زیرا زنان نیزنیازهایى دارند." حكمت این كار آن است كه اگر زنى كامیاب نشودچه بسا در اندیشه مرد دیگرى افتد. امام صادقعلیه السلام مىفرماید: "چهبسا كسى از شما با همسرش همبستر شود وزنش از او چنان جدا شودكه اگر حتى مرد زنگى را هم ببیند به او در آویزد. پس هر كسى آهنگهمسر خود كرد باید میان آن دو ملاعبهاى صورت پذیرد كه این بهتراست."
10 - مستحب است اگر مردى با دیدن زنى دیگر غریزهاش بههیجان آید سراغ همسر خویش آید واز او كام بگیرد. علىعلیه السلام به ماتعلیم مىدهد كه: "هرگاه كسى از شما زنى را دید كه از او خوششآمد، كام از زن خود گیرد، زیرا زن او همان دارد كه آن زن، پس نبایددر قلبش براى شیطان راهى قرار دهد كه نگاه او را از زنش متوجه آندیگرى كند."
ولى شایسته نیست آدمى با شهوت زن دیگرى خود را تحریككند وسپس به شهوت آن زن با همسر خویش در آمیزد، این عمل برحسب روایت رسیده از پیامبرصلى الله علیه وآله مكروه است. چه، پیامبرصلى الله علیه وآلهمىفرماید: "اى على! با شهوت زن دیگرى با همسرت نزدیكىمكن، زیرا در این صورت من از آن بیم دارم كه اگر نطفه فرزندى منعقدگردد، كودك شما نامرد وبى عقل باشد."
11 - برخى از فقها، هنگام میل و رغبت زن، آمیزش با او رامستحب مىدانند، وحدیث پیامبرصلى الله علیه وآله را مىآورند كه به مردىفرمود: "آیا با روزه وارد صبح شدى؟ عرض كرد: خیر."
فرمود: "پس تهیدستى را اطعام كردى؟ عرض كرد: خیر."
پیامبرصلى الله علیه وآله فرمود: "پس نزد همسرت برو وبا او آمیزش كن، كه اوبراى تو به منزله صدقه است."
12 - شرعاً اشكالى ندارد كه مرد با هر وسیله ممكنى همسرش رااز نظر جنسى كامیاب نماید، ولى نباید در كامیابى همسرش از چیزىجز اعضاى خودش )اعضاى مرد( بهره گیرد. امام صادقعلیه السلاممىفرماید: "اشكالى ندارد كه مرد در كامیابى با همسرش از همهقسمتهاى بدن خود كمك بگیرد، ولى نباید با ابزارى غیر از پیكر خودبه كامگیرى بپردازد."
13 - اگر چه نگاه كردن به شرمگاه همسر جایز است، ولى هنگامآمیزش كراهت دارد، چنان كه سخن گفتن در آن حال نیز مكروهاست.
در احادیثى از پیامبرصلى الله علیه وآله رسیده است كه نگاه كردن به فرج زنانمكروه است زیرا كورى به بار مىآورد، ونیز مكروه است سخن گفتنبه هنگام جماع كه لالى در پى دارد، ونیز آمیزش جنسى زیر آسمانمكروه است.
14 - مستحب است هر یك از زن وشوهر پس از جماع براى پاككردن موضع، از دستمالى جداگانه استفاده كنند ویك دستمال به كارنبندند. پیامبرصلى الله علیه وآله به علىعلیه السلام مىفرماید: "با همسرت نزدیكى مكنمگر آن كه تو دستمالى داشته باشى واو دستمالى، وخود را با یكدستمال تمیز نكنید تا مبادا شهوت بر شهوت قرار گیرد، كه این كاردشمنى میان شما دو را در پى دارد."
15 - از حدیثى چنین پیداست كه به هنگام حصر - یعنى نیازى كهآدمى را به شتاب اندازد - جماع كراهت دارد. امام صادقعلیه السلام فرمود:"انسانى كه خضاب كرده جماع نمىكند" راوى عرض كرد: فدایتگردم چرا انسانِ خضاب كرده جماع نمىكند؟ فرمود: "زیرا در حصراست."
16 - نیز بلافاصله پس از خوردن غذا با شكم پر نباید همبستر شد.از امام صادقعلیه السلام روایت است كه فرمود: "سه چیز بدن را ویرانمىكند وچه بسا آدمى را بكشد: با شكم پر به حمام رفتن، با شكم پربا همسر آمیزش كردن وازدواج با پیر زنان.
17 - شایسته است در این اوقات كه در حدیث امام باقر ذكر شدهاز مباشرت خوددارى كرد. ظاهراً آنچه همه اینها را گرد مىآوردحالت اضطراب وخوف است كه بر كودك حتى زن وشوهر اثرمىنهد. از امامعلیه السلام پرسیدند: آیا وقتى هست كه جماع حلال در آنمكروه باشد؟ حضرتعلیه السلام فرمود: "آرى، بین طلوع فجر وطلوعآفتاب، واز غروب آفتاب تا غروب شفق )یعنى سرخى آسمان(،ودر شب وروز خسوف وكسوف، ودر شب وروزى كه باد سیاه یاسرخ یا زرد بوزد، وشب وروزى كه در آن زمین لرزه پیش آید."
امامعلیه السلام سپس فرمود: "به خدا سوگند هیچ كس در این اوقات كهپیامبر جماع در آن را نهى كرده وخبر این روایت به او رسیده،همبسترى نكرد مگر آن كه خداوند كودكى بدو دهد كه آنچه دركودكش مىبیند وى را خوش آید."
وممكن است هر گونه حالت اضطراب زایى همین حكم را داشتهباشد، همچون آمیزش هنگام ترس از سلطان ستمگر یا در وضعیتهاىجنگى ونظایر آن.
پیامبرصلى الله علیه وآله نهى فرموده از این كه در شب اول ماههاى قمرىهمبسترى كنند، وبه علىعلیه السلام مىفرماید: "اى على! در شب اول ماهونیمه ماه وآخر ماه همبسترى مكن، كه هر كس چنین كند بیم آنمىرود كودكش كودن از كار در آید."
18 - از نظر اسلام كراهت دارد مردى پس از بازگشت از سفرشبانگاه بر خانوادهاش وارد شود، وبهتر است تا صبح شكیبایى كند.در حدیثى از امام صادقعلیه السلام روایت است كه فرمود: "كراهت داردمردى كه شبانگاه از سفر رسیده بر خانوادهاش وارد شود، بلكه باید تاصبح صبر كند.
19 - نیز كراهت دارد مردى در شب مسافرت كه غالباً با اضطرابهمراه است واحتمال ضعف مىرود، با همسرش همبستر شود. ازپیامبرصلى الله علیه وآله رسیده است كه حضرتصلى الله علیه وآله كراهت داشت مرد در شبىمباشرت كند كه آهنگ سفر دارد.
چنین است هنگام سفرهاى كوتاه. در حدیثى از پیامبر رسیدهاست كه فرمود:
"اى على! هنگامى كه براى سفرهاى كوتاه به مدت سه شبانه روزاز خانه خارج مىشوى با همسرت در نیامیز كه اگر فرزندى از شماپدید آید یار ستمگر خواهد شد."
20 - اسلام دستور مىدهد همبستر شدن در پنهان صورت پذیردنه در حضور هوو ویا فرزندى كه صداى آنها را مىشنود وپیكرشان رامىبیند. از امام صادقعلیه السلام روایت شده است كه فرمود: پیامبرصلى الله علیه وآلهفرموده است: "سوگند به خدایى كه جان من در ید قدرت اوست،اگر مردى با زنش در آمیزد در حالى كه كودكى بیدار آن دو را مىبیندوصدایشان را مىشنود وصداى نفسهاى زن وشوهر به گوش اومىرسد این كودك روى رستگارى را نخواهد دید، اگر پسر باشد زناكار خواهد شد، واگر دختر باشد زانیه خواهد شد."
حدیث مىافزاید: "هرگاه على بن الحسینعلیه السلام آهنگ همسر شدنداشت، در را مىبست وپردهها را مىانداخت وخدمتگزاران را بیرونمىكرد."
21 - اسلام كراهت دارد كسى زیر آسمان یا روى بام ساختمان یادر برابر خورشید یا زیر درختان میوه دار جماع كند.
22 - احادیث حاكى از كراهت همبستر شدن رو و یا پشت به قبله،یا در حال برهنگى كامل، یا در كشتى یا بر سر راه. امام صادقعلیه السلام بهنقل از پدرانش فرموده است: "پیامبر نهى مىكرد از این كه مردى روبه قبله، یا بر سر راهى آباد با زنش در آمیزد وهركه چنین كند لعنتخدا وفرشتگان وهمه مردم بر او باد."
23 - اسلام كراهت دارد كه مردى ایستاده مباشرت كند وآن را كاردراز گوشها مىداند. در حدیثى نبوى آمده است: "اى على! ایستادهبا زنت جماع نكن كه این كار دراز گوشهاست."
24 - نیز مباشرت پس از احتلام كراهت دارد. پیامبرصلى الله علیه وآلهمىفرماید: "كراهت دارد مردى پس از احتلام با زنش در آمیزد، مگرآن كه از احتلام غسل كند، پس اگر بعد از احتلام وبدون غسل با زنشدر آمیخت وفرزندى دیوانه از او پدید آمد هیچ كس جز خود رانكوهش نكند."
25 - اسلام دستور مىدهد هنگام مباشرت به خداى توجه كرد وازشر شیطان بدو پناه برد. امیر المؤمنینعلیه السلام مىفرماید: "هرگاه كسى ازشما مباشرت كرد باید بگوید: بسم اللَّه وباللَّه اللهم جَنِّبْنِی الشیطانَوَجَنِّبِ الشیطان ما رزقتنی." وسپس فرمود: "پس اگر خداوند كودكىبه آن دو داد هرگز شیطان زیانى بدو نرساند."
26 - اسلام توصیه مىكند پیش از مباشرت با زن حامله وضو گرفتهشود. پیامبرصلى الله علیه وآله مىفرماید: "اى على! هرگاه زنت باردار شد، با اونزدیكى مكن مگر آن كه وضو داشته باشى."
27 - اسلام از اینكه مرد براى مدتى با همسرش آمیزش جنسىنداشته باشد، نهى كرده است، چه بسا این كار موجب فساد وتباهىزن گردد.
امام صادقعلیه السلام مىفرماید "هركه چند زن داشته باشد، وبا آنهانزدیكى نكند، ویكى از آنها زنا كند گناهش به گردن او خواهد بود."
28 - اسلام نهى كرده از این كه از پشت زنان با ایشان نزدیكى كرد.پیامبرصلى الله علیه وآله مىفرماید: "پشت زنان امت من بر مردان امت من حراماست."
29 - اسلام مردان را به غیرت دستور مىدهد، وزنان را از غیرتنسبت به مردان خود باز مىدارد، وبه شكیبایى بر غیرت )وناموسپرستى( مردان دستورشان مىدهد. امام صادقعلیه السلام مىفرماید:"خداوند غیور است وهر غیورى را دوست دارد واز غیرت اوست كهبدكاریها را - چه پیدا وچه پنهان - حرام كرده است."
امامعلیه السلام در حدیث دیگرى مىفرماید: "خداوند جهاد را بر مردانوزنان واجب كرد. جهاد مرد آن است كه مال وخونش را بدهد ودر راهخدا كشته شود، وجهاد زن آن است كه بر آزار همسرش وغیرت اوصبر كند."
امیر المؤمنینعلیه السلام مىفرماید: "غیرت زن كفر است وغیرت مردایمان"
30 - شرع براى مرد حقوق بسیارى را بر عهده زن نهاده است، تااو را از كامجویى ولذتطلبى در جاى دیگر مصون بدارد.
در حدیثى از امام صادقعلیه السلام آمده است كه فرمود: "زنى نزدپیامبرصلى الله علیه وآله آمد وعرض كرد: یا رسول اللَّه! حق شوهر بر همسرچیست؟ فرمود: بیش از آن است كه تصور مىكنید.
آن زن عرض كرد: بخشى از آن را به من بگویید.
پیامبرصلى الله علیه وآله فرمود: زن حق ندارد جز با اجازه شوهرش روزهمستحبى بگیرد، یا از خانه بیرون رود. زن باید بهترین عطر خود رابزند، وبهترین جامه خویش را بر تن كند وزیباترین آرایش خود را بهكار برد وبام وشام، خویش را به شوهرش عرضه كند وحقوق مرد برزن بیش از اینهاست."
در حدیثى از پیامبرصلى الله علیه وآله آمده است كه: "حلال نیست زنى بخوابدپیش از آن كه خود را بر شوهرش عرضه كند، جامه خود را از تنبرگیرد، وزیر روانداز مرد رود، وپوست خود را به پوست او بچسباندواگر چنین كند خود را به شوهرش عرضه داشته است."
31 - حقوق ووظایف زن وشوهر طرفینى است، وهر كدام از آنهادیگرى را به خشم آورد عذاب خداوندى از آن او خواهد بود. درحدیثى از پیامبرصلى الله علیه وآله بتفصیل، آداب رفتار زن وشوهر بیان شدهاست: "اگر زنى شوهرش را بیازارد نماز وحسنهاش پذیرفته نیست،مگر آن كه شوهر خود را راضى كند، واگر چنین نكند حتى در صورتىكه عمرش را روزه بگیرد وشب زنده دارى كند وبردهها آزاد نمایدواموالش را در راه خدا انفاق كند باز نخستین كسى خواهد بود كه بهآتش در مىآید. سپس حضرت رسولصلى الله علیه وآله فرمود: مرد نیز همین كیفررا خواهد داشت اگر زنش را بیازارد وبدو ستم كند، وهر كس بر بداخلاقى زنش شكیبایى كند وآن را به روز جزا واگذارد، خداوند براىهر بار صبر پاداشى بدو دهد كه به هنگام سربلندى در آزمون بدومىدهد."
حتى شایسته نیست طولانى شدن نماز زن، توجیه كننده خوددارى زن از اهمیت دادن به شوهر وپاسخ به تمایلات او باشد.
پیامبرصلى الله علیه وآله به زنان مؤمن چنین تعلیم مىدهد: "نماز خود راطولانى نكنید تا شوهرانتان را بازدارید."
پیامبرصلى الله علیه وآله بسیار مردان را به زنان توصیه مىكرد ومى فرمود:"بیشتر اهل بهشت زنان مستضعف هستند كه خداوند ضعف آنها رادانسته وبر آنها رحم گرفته است."
نیز پیامبرصلى الله علیه وآله مىفرماید: "بهترین شما بهترین شماست براىخانوادهاش، ومن بهترین شما هستم نسبت به خانوادهام." در جاىدیگرى پیامبر اكرمصلى الله علیه وآله مىفرماید:
"نفرین باد ونفرین بر كسى كه نانخور خود را تباه سازد."
امیر المؤمنینعلیه السلام در نامهاى به پسرش امام حسنعلیه السلام مىفرماید:"كارى را به زن نه سپار كه از مسائل شخصى او فزون باشد، كه اینبراى وضع او بهتر، وبراى خیال او خشنود كنندهتر، وبراى زیبایى اوماندنىتر است، وزن گل است نه پیشكار."
پیامبرصلى الله علیه وآله كارها را میان صدیقه كبرى فاطمة زهرا سلام اللَّه علیهاوهمسرش امام علىعلیه السلام تقسیم مىكرد وكارهاى داخل خانه را بهفاطمه مىسپرد وكارهاى بیرون خانه را به على.
موفق باشید