سوال 4603

با جدی‌تر شدن بحران کرونا، بسیاری از والدین نگران تبعات منفی این بحران برای کودکان و به دنبال راهی برای کاهش اضطراب و حفظ سلامت روانی آن‌ها هستند. خوشبختانه راهکارهای ساده‌ و راهگشایی در این خصوص وجود دارد که در این مقاله به شما معرفی خواهیم کرد: 
۱-آرام باشید و مثبت فکر کنید.

حتی اگر احساس اضطراب، ترس یا افسردگی می‌کنید، تاجایی‌که می‌توانید جلوی کودکان آرام و خوش‌بین باشید. احساسات و واکنش بزرگسالان در برابر اتفاقات مختلف، روی رفتار و احساس کودکان تاثیر می‌گذارد. حتی ممکن است مجبور باشید فیلم بازی کنید و جلوی آن‌ها به آرامش و خونسردی تظاهر کنید ولی مطمئن باشید که با این کار به کاهش استرس آن‌ها کمک شایانی خواهید کرد. مثلا می‌توانید خودتان را در مکانی آرام و آرامش‌بخش تصور کنید و نفسی عمیق بکشید. از کودکان هم بخواهید نفس عمیق بکشند و حتی می‌توانید به اتفاق هم ویدیوهای آرامش‌بخش تماشا کنید! این کار علاوه‌بر کمک به کاهش استرس، می‌تواند به یکی از فعالیت‌های خانوادگی شما تبدیل شود.

 به اتفاقات خوب این روزها اشاره کنید. درمورد اینکه چطور این روزها مردم به سلامتی اطرافیان‌شان اهمیت می‌دهند صحبت کنید و کودکان را به خاطر این که با شستن مرتب دست‌ها، لمس نکردن صورت،‌ پوشاندن دهان‌ هنگام عطسه و سرفه و سپس دور انداختن دستمال کاغذی و در خانه ماندن، سهمی در سلامتی اطرافیان و خودشان دارند، تشویق کنید. در مورد کارهای خیرخواهانه‌‌ای که این روزها شاهدش هستیم، مثل تلاش معلم‌ها و سایر افراد برای تامین غذای کودکانِ نیازمند و اینکه چطور عبور از این دوره کشورها و انسان‌ها را قوی‌تر خواهد کرد، با آن‌ها گفت‌وگو کنید. به آن‌ها اطمینان دهید که تمام کسانی که به بیماری مبتلا می‌شوند، مخصوصا کودکان، اوضاع‌شان وخیم نمی‌شود. با این کار خودتان هم احساس بهتری پیدا خواهید کرد.

همان‌طورکه کودکان با دیدن بزرگترها که با آرامش درباره‌ی مشکلات گفت‌وگو می‌کنند، ارتباطات سالم را یاد می‌گیرند، مشاجره‌ی بزرگسالان در خانه به‌خصوص والدین، در آن‌ها احساس ناامنی به وجود می‌آورد. پس اگر در حال جروبحث بودید، کودکان را از محیط دور کنید.



۲-درباره‌ی شیوع ویروس کرونا با کودکان گفت‌وگو کنید.

پیش از شروع گفت‌وگو از کودکان بپرسید که درباره‌ی این ویروس چه چیزهایی شنیده‌اند. سپس آن‌ها را برای اطلاعات مفیدی که با شما به اشتراک گذاشته‌اند تشویق کنید و افکار منفی و اغراق‌آمیز آن‌ها را به روشی اطمینان‌بخش اصلاح کنید. تاجایی‌که می‌توانید به سوالات و نگرانی‌های آن‌ها پاسخ دهید. نادیده گرفتن نگرانی‌های کودکان با گفتن جملاتی از قبیل: «این ویروس کاری به بچه‌های کوچک ندارد پس آرام باش!» استرس آن‌ها را تشدید می‌کند و اعتمادشان را از بین می‌برد. چراکه با شنیدن این حرف‌ها می‌فهمند که اتفاقات بدی در حال رخ دادن است. پس کودکان نیاز دارند بزرگترها به حرف‌هایشان گوش دهند و برای نگرانی‌هایشان ارزش قائل باشند.

با استفاده از کلماتی که برای آن‌ها قابل درک است، اطلاعات محدود ولی صادقانه در اختیارشان قرار دهید. در این میان از جزئیات غیرضروری مثل ترس از کمبود تخت در بیمارستان‌ها، مگراین‌که خودشان سوالی بپرسند، صرف‌نظر کنید. اکثر والدین از ترس اینکه ممکن است جوابی برای سوالات کودکان نداشته باشند از گفت‌وگو با آن‌ها طفره می‌روند، ولی لازم نیست تمام سوالات آن‌ها را پاسخ دهید. تنها کافی‌ست مکالمه‌ای کوتاه با آن‌ها داشته باشید. برای طرح سوالات جالب، آن‌ها را تشویق کنید و با هم در اینترنت به جست‌وجوی جواب بپردازید. همچنین به کودکان بگویید که ما پزشکان و متخصصان زیادی داریم که دنبال یافتن پاسخ این سوالات هستند.

گفت‌وگو راجع‌به مسائل مالی چطور؟ اگر مجبور به تنظیم مخارج و یا تغییر شرایط زندگی هستید، در جمع خانوادگی این موضوعات را مطرح کنید و با آرامش و مهربانی و بدون هیجان، کودکان را نیز مخاطب قرار دهید.



۳-نشان دهید که با توجه به تغییر شرایط زندگی‌شان با آن‌ها همدلی می‌کنید.

همدلی و همدردی‌تان را با نوجوانانی که در سن بلوغ هستند و فعالیت‌ها و رویدادهایی مثل دورهمی‌ها، کنسرت‌ها، مسابقات ورزشی، جشن مدرسه، وقت‌گذرانی با همسالان و سفرهای خانوادگی یا دوستانه، که ممکن است چندان برای بزرگترها اهمیت نداشته باشد، را در این دوران از دست می‌دهند نشان دهید. همان‌طورکه گوش دادن و ارزش قائل شدن برای احساسات آن‌ها خوب است، نادیده گرفتن غم و اندوه و یا تحقیر آن‌ها برای عدم تحمل شرایط نیز می‌تواند مخرب باشد. پس در برابر نوجوانان که ممکن است گاهی دمدمی‌مزاج شوند، ملایمت بیشتری به خرج دهید.



۴-درباره‌ی ویروس کرونا به کودکان اطمینان دهید.

کودکان نیاز دارند از اینکه شما همیشه از آن‌ها مراقبت خواهید کرد و تمام تلاشتان را برای حفظ امنیت آن‌ها انجام خواهید داد، مطمئن باشند. با زبانی ساده، درباره‌ی اقداماتی که دولت برای حفظ سلامتی ما و حمایت از خانواده‌ها در این شرایط انجام داده است، با آن‌ها صحبت کنید. همچنین به آن‌ها اطمینان دهید که پس از پایان بحران به مدرسه‌ خواهند رفت، با دوستانشان بازی خواهند کرد و به فعالیت‌های معمول خود بازخواهند گشت.



۵-دسترسی به اخبار مربوط به کرونا را برای کودکان محدود کنید.

ما بزرگ‌ترها دوست داریم همیشه به اطلاعات صادقانه، به‌روز و جامع دسترسی داشته باشیم ولی مغز کودکان نمی‌تواند بدون اینکه سلامت روانی آن‌ها تحت تاثیر قرار بگیرد، اطلاعات مربوط به بحران را پردازش کند. لازم به ذکر است که بزرگسالان نیز برای حفظ سلامتی روانی خود بهتر است تا حدی از شنیدن اخبار مربوطه خودداری کنند.



۶-در زمان بحران کرونا تمام توان‌تان را برای مراقبت از خانواده به کار بگیرید.

در دوره‌ی شیوع بیماری کرونا، تلاش برای مراقبت از اعضای خانواده به‌ویژه کودکان، به ثبات روانی و کاهش استرس آن‌ها کمک می‌کند. بنابراین برنامه‌ها و فعالیت‌های همیشگی‌تان را تا آن‌جا که ممکن است ادامه دهید. زمانی را به فعالیت‌های دسته‌جمعی مثل بازی‌های گروهی، مرتب کردن خانه، برنامه‌ریزی برای آینده، ساخت کاردستی، گوش دادن به موسیقی، مطالعه و آشپزی اختصاص دهید. ویدیو‌های امیدبخش و خنده‌دار نگاه کنید و از مطالب ترسناک و خشن دوری کنید.

برای بالا بردن روحیه‌ی اعضای خانواده و منحرف کردن ذهن آن‌ها از موضوعات نگران‌کننده، مطالب جالبی که درباره‌ی غلبه بر سختی‌ها و همدلی و مهربانی هستند و تکنیک‌های مدیتیشن را به اشتراک بگذارید. در خانه ورزش کنید و درصورت امکان و با رعایت نکات بهداشتی پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری کنید. مراقبت جسمی و عاطفی از اعضای خانواده باعث افزایش مقاومت کودکان برای غلبه بر سختی‌ها، همدلی و مهربانی آن‌ها و کاهش نگرانی‌هایشان می‌شوند.

مراقبت از خانواده شامل مراقبت از روابط خانوادگی نیز می‌شود. خانواده‌هایی که به سپری کردن روزهای طولانی کنار یکدیگر عادت ندارند، ممکن است با هم به مشکل بخورند. تنظیم و اجرای قوانینی برای حفظ آرامش خانه و برخورد محترمانه با یکدیگر، باعث ثبات و سلامت روانی فرزندان شما می‌شود.

باوجود این‌که فاصله‌گذاری اجتماعی، اجباری و ضروری است، برای حفظ رابطه با اقوام و دوستان و برگزاری مراسم‌های مذهبی، از طریق شبکه‌های اجتماعی، وب‌سایت‌های اینترنتی و تماس‌های تلفنی برنامه‌ریزی کنید. بااین‌حال از آن‌جایی‌که شبکه‌های اجتماعی و اینترنت می‌تواند برای کودکان و نوجوانان، به‌ویژه اگر مطالب ترسناک و خشن و اطلاعات نادرست به اشتراک بگذارند، تبعات منفی به دنبال داشته باشد، سعی کنید دسترسی‌شان را محدود کرده و فعالیت‌هایشان را کنترل کنید و از آن‌ها بخواهید هر چیزی که باعث نگرانی‌ و ترس‌شان می‌شود را با شما در میان بگذارند.

ضمن صحبت‌هایتان در نظر داشته باشید که بسیاری از کودکان پیش از این بحران نیز نگرانی‌های زیادی مثل ترس از زورگویی، فقر و خشونت خانوادگی، فشار درسی، تغییرات آب‌وهوایی، مشکلات دوستانه و سایر موارد امنیتی داشته‌اند. عدم توانایی در انجام کارهای فردی، تعامل مناسب با شما و علائم نشان‌دهنده‌ی خودآزاری، نشان می‌دهند که فرزند شما به روانشناس نیاز دارد.



حرف آخر...

شما تنها سد دفاعی کودکتان در برابر تهدیدات و آسیب‌های روانی هستید و در این خصوص نقش موثری دارید. پس این مسئولیت را در اولویت قرار دهید و به تلاش برای حفظ سلامت روانی فرزندتان افتخار کنید. کودکان همیشه نیازمند ثبات و حمایت والدین در برابر مشکلات هستند، ولی در شرایط کنونی که زندگی آن‌ها دستخوش تغییرات زیادی شده است این نیازها را بیشتر حس می‌کنند. پس به آن‌ها تاکید کنید که این تغییرات موقتی و برای حفظ سلامتی تمام اعضای جامعه است. حتی وقتی نگران آینده هستید به کودکان اطمینان دهید که خانواده‌ی شما از این بحران سربلند بیرون می‌آید.



منبع: https://www.psychologytoday.com/us/blog/warning-signs-parents/202003/6-ways-help-your-kids-cope-the-coronavirus-crisis