سوال 4633

تست CBC یا Complete Blood Count یا شمارش کامل سلول های خونی.
اجزای تست CBC
١- گلبول های سفید خون- شمارش لوکوسیت ها (WBC)
محدوده طبیعی: ٤٣٠٠ تا ١٠٨٠٠ سلول در هر میلی متر مکعب
همانطور که می دانید گلبول های سفید خون نقش مهمی در سرکوب عفونت ها و دفاع از بدن دارند. بنابراین تعداد گلبول های سفید در تشخیص عفونت ها حائز اهمیت است. زمانی که بدن گرفتار عفونتی باشد، تعداد این گلبول ها بالاتر رفته و تلاش برای سرکوب عوامل خارجی را دارند.
افزایش تعداد گلبول های سفید خون همچنین می تواند علامت بیماری های متعددی از جمله لوسمی و لنفوم باشد.
از طرفی کاهش تعداد گلبول های سفید نیز در شرایط بالینی متعددی از جمله مصرف برخی داروهای خاص و برخی اختلالات بالینی اتفاق خواهد افتاد.
اما سلول های سفید خونی یک نوع نیستند و انواع متعددی دارند، انواعی که از لحاظ شکل، رنگ، اندازه و عملکرد با یکدیگر متفاوت اند. از جمله:
- نوتروفیل ها
- بازوفیل ها
- لنفوسیت ها
- مونوسیت ها
- ائوزینوفیل ها
تغییر هر یک از این گلبول های سفید خون نشانگر شرایط بالینی خاص است. تعداد گلبول های سفید خون در واکنش به عفونت، التهاب، ناهنجاری های خودایمنی، کم خونی و ... تغییرات متفاوتی خواهد داشت.
 
٢- گلبول های قرمز خون- شمارش اریتروسیت ها (RBC)
محدوده طبیعی: ٤,٢ تا ٥.٩ میلیون سلول در هر میلی متر مکعب
در بدن ما میلیون ها گلبول قرمز وجود دارد. این سلول ها از گلبول های سفید کوچکتر و از پلاکت ها بزرگترند.
بررسی میزان RBC تعداد این سلول ها را در واحدی کوچک از خون اندازه گیری می کند. این تست تنها تعداد گلبول های قرمز را به ما نشان می دهد و برای تشخیص بیماری های مختلف کافی نیست.
 
٣- هموگلوبین (Hb)
محدوده طبیعی: ١٣ تا ١٨ گرم در هر دسی لیتر برای آقایان و ١٢ تا ١٦ گرم در دسی لیتر برای خانم ها.
تمام گلبول های قرمز حاوی هموگلوبین اند و این همان چیزی است که به آنها رنگ قرمز می دهد. مهم تر آنکه هموگلوبین مسئولیت حمل اکسیژن در خون را بر عهده دارد و اکسیژن را از هوای تنفسی در ریه ها گرفته و به تمام سلول های بدن تحویل می دهد. سپس به سمت ریه ها بازگشته و دی اکسید کربن سلول ها را به آنها می سپارد و باز هم اکسیژن تحویل می گیرد.
سطح هموگلوبین در بدن یک فرد سالم در سن و جنس مختلف متفاوت است و سطح پایین آن، مهم ترین علامت کم خونی خواهد بود.
 
٤- هماتوکریت (Hct)
محدوده طبیعی: ٤٥ تا ٥٢ درصد برای آقایان و ٣٧ تا ٤٨ درصد برای خانم ها.
هماتوکریت شاخصی است که تعیین می کند چند درصد از کل حجم خون را گلبول های قرمز تشکیل داده اند. این عدد معمولا سه برابر عدد به دست آمده از هموگلوبین خواهد بود.
هماتوکریت شاخص بسیار قوی برای بررسی وضعیت کم خونی می باشد و طبیعتا هرچه کمتر باشد، به معنی کمتر بودن تعداد گلبول های قرمز و شدت کم خونی است.
 
٥- متوسط حجم سلولی (MCV)
محدوده طبیعی: ٨٠ تا ١٠٠ فمتولیتر
این عدد متوسط حجم گلبول های قرمز را نشان می دهد و یا متوسط فضایی که هر گلبول قرمز اشغال می کند. مقادیر غیرطبیعی MCV می تواند نشانگر کم خونی و یا سندرم خستگی مزمن باشد.
در نوعی از کم خونی که به دلیل کمبود اسید فولیک و یا کمبود ویتامین ب١٢ ایجاد می شود، حجم گلبول های قرمز بیشتر شده و شاخص MCV از محدوده طبیعی بالاتر می رود.
اما در کم خونی فقر آهن وضعیت برعکس است و با کوچکتر شدن گلبول های قرمز و کاهش حجم آنها، شاخص MCV از محدوده طبیعی کمتر خواهد شد.
 
٦- متوسط هموگلوبین سلولی (MCH)
محدوده طبیعی: ٢٧ تا ٣٢ پیکوگرم
این تست متوسط میزان هموگلوبین در یک گلبول قرمز را نشان می دهد. نتایج بسیار بالاتر از محدوده طبیعی، علامتی برای کمبود های تغذیه ای و نتایج بسیار پایین تر از این محدوده می توانند نشانگر کم خونی باشند.
 
٧- متوسط غلظت هموگلوبین در هر گلبول قرمز (MCHC)
محدوده طبیعی: ٢٨ تا ٣٦ درصد
تست MCHC متوسط غلظت هموگلوبین در مقداری مشخص از گلبول های قرمز را نشان می دهد. در این جا هم پایین بودن این شاخص را می توان به عنوان علامتی از کم خونی و بالا بودن آن را نشانه ای از کمبود های تغذیه ای در نظر گرفت.
 
٨- گستره توزیع گلبول های قرمز (RDW یا RCDW)
محدوده طبیعی: ١١ تا ١٥ درصد
با این تست به شکل و اندازه گلبول های قرمز خون تا حدی پی خواهیم برد. بیماری های کبدی، کم خونی، کمبود های تغذیه ای و برخی اختلالات بالینی و بیماری ها قادر خواهند بود، این شاخص را به بالاتر یا پایین تر از محدوده طبیعی تغییر دهند.
 
٩- تعداد پلاکت ها (Platelet Count)
محدوده طبیعی: ١٥٠٠٠٠ تا ٤٠٠٠٠٠ میلی لیتر
پلاکت ها کوچکترین سلول های خونی هستند که نقش مهمی در انعقاد خون دارند. کمتر و بیشتر بودن تعداد پلاکت ها می تواند خطرناک باشد و این اتفاقی است که در برخی بیماری ها رخ می دهد.
 
١٠- متوسط حجم پلاکتی (MPV)
محدوده طبیعی: ٧,٥ تا ١١.٥ فمتولیتر
این تست متوسط اندازه پلاکت ها را تعیین می کند. بالا بودن شاخص MPV به این معناست که پلاکت ها بزرگترند و این می تواند فرد را در خطر حملات قلبی قرار دهد.
پایین بودن MPV به معنای کوچکتر بودن پلاکت هاست و در این شرایط، فرد مستعد خونریزی خواهد بود.