سوال 520309

با سلام
لطفا قسمت دوم سوال تان را از قسمت پزشکی بپرسید.
رژیم غذایی در پیشگیری و درمان یبوست
پیشگیری:

* رژیم غذایی با فیبر بالا را مصرف کنید. غذاهای با فیبر بالا شامل میوه ها و سبزیجات تازه، دانه ها و حبوبات کامل هستند.

غذاهایی که اصلا یا به مقدار کمی فیبر دارند شامل پنیر، گوشت و غذاهای فرایند شده هستند.

* فعالیت فیزیکی مرتب. فعالیت فیزیکی مرتب که می تواند شامل پیاده روی، دوچرخه سواری یا شنا باشد را برای کمک به تحریک عملکرد روده انجام دهید.

حداقل 30 دقیقه ورزش در بیشتر روزهای هفته توصیه می شود.

* به اجابت مزاج فیزیولوژیک خود اهمیت بدهید. به بهانه ی تلفن و یا هر چیز دیگر دستشویی رفتن خود را منتفی نکنید. هر چه قدر که این موضوع را به تاخیر بیندازید آب بیشتری از مدفوع تان جذب می شود و آن را سخت تر می کند.

* از مکمل های فیبر دار استفاده کنید. محصولاتی که بدون نسخه دکتر وجود دارند می توانند مدفوع را نرم و دفع آن را به صورت مرتب نگه دارند.

مطمئن شوید که آب یا نوشیدنی های دیگر را به فراوانی در طول روز می نوشید، چون مصرف مکمل های فیبر به تنهایی ممکن است یبوست را بدتر کند.

* درباره ی مصرف ملین های تحریک کننده مراقب باشید. استفاده مداوم از موادی مانند Correctol و Dulcolax می تواند باعث شود که کولون شما به آن ها وابسته شود و ممکن است به تدریج نیاز پیدا کنید که دوز آن ها را بالا ببرید تا آن جا که حتی عملکرد طبیعی روده ی شما متوقف و مختل شود.

برای کسب آسودگی موقت از ملین نمک دار مانند شیر- منیزیم که آب را به داخل کولون برای روان سازی مدفوع می کشد، استفاده کنید.

ذکر این نکته ضروری است که بدون تجویز دکتر از دادن ملین ها به اطفال خودداری کنید.

به موازات افزایش دادن محتوای فیبر غذایی باید دریافت مایعات را نیز افزایش داد
تغذیه در درمان یبوست

برای بهبود یبوست توصیه می شود که فیبر دریافتی را به تدریج افزایش دهید. البته تدریجی و آهسته افزایش دادن فیبر غذایی بسیار مهم است چرا که افزایش سریع فیبر غذایی منجر به نفخ و ناراحتی می گردد و بالعکس عوارض نامطلوبی را به همراه دارد.
در ضمن باید توجه داشت که به موازات افزایش دادن محتوای فیبر غذایی باید دریافت مایعات را نیز افزایش داد. شما می بایست روزانه 20 تا 35 گرم فیبر دریافت کنید.

برای مثال چند نمونه از غذاهای حاوی فیبر به شرح زیر می باشند:

غذاها محتوای فیبر غذاها به گرم

لوبیا چیتی (سه چهارم فنجان) 4/10

30 گرم از غله سبوس گندم 10

موز 8/3

3 عدد آلو 5/3

یک سیب کوچک 8/2

توصیه های غذایی برای بهبود یبوست:
مصرف غذاهای فیبردار و مایعات در کنار فعالیت بدنی و ورزش کافی به تخفیف علایم یبوست کمک شایانی می نمایند.

غذاها و نوشیدنی های مفید برای یبوست عبارتند از:

* برخی غذاهای غنی از فیبر مانند: کشمش، انواع سبزیجات خام، سبزیجاتی مانند کلم و اسفناج، سالادهای سبزیجات، سبوس غلات، نان سبوس دار و میوه ی تازه.

* از جمله میوه های مفید و غنی از فیبر عبارت هستند از: آلو، انجیر، زردآلو، سیب، کیوی و...

* جو و آرد سبوس دار جو

* تخم کتان نرم کننده ی بسیار خوبی است و شما می توانید بذر کتان را خریداری نمایید و خودتان آن را آسیاب کنید و آن را مصرف کنید و یا روی غذاهای تان بپاشید. روغن بذر کتان برای بهبود یبوست مفید است.

* مقادیر فراوانی آب و مایعات بنوشید. روزانه حداقل 8 لیوان آب و مایعات بنوشید. نوشیدن مقادیر فراوان آب و چای در صبح مفید است. آب و چای گیاهی بهترین نوشیدنی ها هستند. مصرف زیاد آبمیوه توصیه نمی شود و مصرف نوشیدنی های کافئین دار نیز توصیه نمی شود.

* هر روز فعالیت بدنی داشته باشید. برای شروع، نیم ساعت پیاده روی می تواند در تنظیم حرکات روده مفید باشد.

* در صبح برای 15 دقیقه در توالت بنشینید حتی اگر قادر به اجابت مزاج نباشید.

این زمان به شما آرامش می دهد و فعالیت دستگاه گوارش شما را تحریک می کند.

* به منظور کمک به هضم بهتر غذاها بعد از صرف هر وعده ی غذایی 15 دقیقه با آرامش بنشینید.

غذاهای مُضر در ابتلای به یبوست:

برخی از مواد غذایی می توانند شانس ابتلا به یبوست را افزایش دهند. که رایج ترین آن ها عبارت هستند از:

* غذاهای پروتئینی فرآوری شده(اعم از پخته یا بخارپز، سرخ شده یا کنسرو شده)

* محصولات لبنی به ویژه انواع پُرچرب(شیر، پنیر، ماست و هر محصول لبنی حیوانی دیگری)

* محصولات گندم تصفیه شده و بدون سبوس(نان، ماکارونی، انواع شیرینی جات)

* برخی مواقع مکمل های آهن نیز ممکن است شانس ابتلا به یبوست را افزایش دهند.

* مکمل های کلسیم

سوزش سر دل یا ترش کردن غذا

احساس سوزش در قسمت تحتانی قفسه سینه همراه با ترش كردن و احساس تلخی در دهان و گلو را "سوزش سر دل" می‌گویند.به این بیماری، "بازگشت اسید معده به مری" یا "رفلاکس معده" نیز گفته می‌شود.

سوزش سر دل می‌تواند بعد از خوردن یك غذای سنگین یا در هنگام خواب برای مدت چند دقیقه یا چند ساعت احساس شود.

علت این بیماری بسته نشدن دریچه ی بین مری و معده است؛ در نتیجه اسید معده به سمت مری برمی گردد، یعنی همان " ترش کردن غذا" و این اسید، مری را تحریك می کند و سبب درد و سوزش سر دل می‌شود.

وقتی که غذا بلعیده می شود، از طریق مری پایین آمده و به سمت معده می رود. در محل ورود و خروج معده، ماهیچه‌های حلقوی وجود دارند که به آنها اصطلاحاً اسفنکتر(SPHINCTER) گفته می شود و به عنوان دریچه عمل می کنند. وقتی غذا به معده می رسد، دریچه یا اسفنکتر بالایی معده باز شده و اجازه می دهد که غذا وارد معده شود. سپس این دریچه بسته می شود تا غذا و شیره گوارشی در معده نگهداری شوند. اگر این اسفنکتر خراب شود یا نشتی داشته باشد، شیره گوارشی که حاوی اسید معده نیز می باشد، به سمت بالا رفته و وارد مری می گردد. البته برگشت اسید معده به مری ممكن است به دلیل افزایش اسید معده نیز باشد.

ترش کردن غذا وقتی ایجاد می شود که اسید معده به مری برگردد. این اسید، مری را تحریك می کند و سبب درد و سوزش سر دل می‌شود.اگر سوزش سر دل زیاد طول بكشد ممكن است التهاب مخاط مری را به وجود آورد.در صورت پیشرفت التهاب مخاط مری، مری تنگ ‌شده و امكان دارد دچار خونریزی شود و بلع نیز با مشكل مواجه می شود.

سوزش سر دل می‌تواند نشانه‌ای از وجود زخم باشد.

توصیه های لازم برای جلوگیری از سوزش سردل:

- از دراز کشیدن بعد از خوردن غذا پرهیز کنید.

- بعد از خوردن غذا، در وضعیت زانو در بغل ننشینید.

- حداقل 3 ساعت قبل از خواب چیزی نخورید.

ـ موقع خوابیدن زیر سر خود را 10 تا 12 سانتیمتر بالاتر ببرید.

- موقع خوابیدن به پهلوی راست و کمی خمیده بخوابید.

- تعداد دفعات وعده ی غذا را زیاد و حجم آن را کم کنید تا معده تان زیاد پُر نشود.

- در طی روز زیاد دولا و راست نشوید.

ـ اگر اضافه وزن دارید، وزنتان را كم كنید.

ـ از پُرخوری پرهیز كنید.

- باید از خوردن وعده های غذایی خیلی سنگین و چرب بپرهیزید.

- سعی کنید همراه وعده های غذایی آب نخورید.

ـ از خوردن غذاهای اسیدی مثل انواع گوشت،حبوبات و تخم مرغ پرهیز کنید، زیرا ترشح اسید معده را بسیار افزایش می دهند.

- مصرف میوه های ترش و اسیدی مثل انواع آلو و گوجه ، غذاهای تند(ادویه دار) و نوشابه های گازدار را کاهش دهید.

- موادی مثل نعنا، قهوه ، شکلات و الکل را مصرف نکنید.

- اگرزخم یا التهاب معده دارید، از خوردن میوه ی خام پرهیز کنید.

- لباس‌های تنگ نپوشید و كمربندتان را محكم نبندید.

- اگر سیگاری هستید، سیگار كشیدن را ترك كنید.

- درمان این بیماری اغلب با خوردن آنتی‌ اسیدها بهبود می‌یابد. داروهای آنتی اسید، اسید موجود در معده را خنثی می‌كنند. سعی كنید آنتی اسیدی مصرف كنید كه هم «هیدروكسید منیزیم» و هم «هیدروكسید آلومینیوم» داشته باشد.

اگر تغییر سبك زندگی و مصرف آنتی اسید در بهبود علائم شما كمكی نكرد، به پزشك مراجعه كنید تا داروی دیگر یا یك سری آزمایش برای شما تجویز كند. این آزمایشات شامل عكس برداری از قفسه سینه برای بررسی وجود زخم، ارزیابی وضعیت اسید داخل مری، آندوسكوپی مری و پیدا كردن باكتری مولد زخم است.
موفق باشید