سوال 73259

شیشه‌ی معمولی ( مانند شیشه‌ی پنجره ) را از ذوب سیلیس Si با كربنات سدیم و كربنات كلسیم به دست می‌آورند. شیشه‌ی حاصل را می‌توان تركیبی از اكسیدهای بازی Na2O و CaO با اكسید اسیدی SiO2 دانست. اكسید سدیم از كربنات سدیم و اكسید كلسیم از كربنات كلسیم فراهم می‌گردد. از هم زدن گرد شیشه در آب، محلولی به دست می‌آید كه فنل‌فتالئین را ارغوانی می‌نماید. علت آن است كه چون سیلیكاتهای سدیم و كلسیم، نمكهای یك اسید ضعیف و یك باز قوی می‌باشند، پس از حل شدن در آب ئیدرولیز شده و تولید باز قوی می‌نمایند. به همین علت محلول آنها خاصیت بازی نشان می‌دهد.
فرمول شیشه را معمولاْْ به صورت , CaO, M2O 6 SiO2 می‌نویسند كه M یك فلز قلیایی می‌باشد.
رنگ شیشه‌ها به علت وجود تركیبهای فلزهای مختلف در شیشه است. مثلاْْ تركیبهای آهن (2) رنگ سبز، تركیبهای آهن (3) رنگ زرد، اكسید كبالت (2) رنگ آبی و دی‌اكسید منگنز رنگ بنفش به شیشه می‌دهند. برای تهیه‌ی شیشه‌های آزمایشگاهی و انواع شیشه‌های مرغوب، از مواد اولیه‌ی دیگری نیز استفاده می‌كنند. برای مثال، شیشه‌ی پیركس كه ضریب انبساط حرارتی آن كم است و در مقابل تغییرات ناگهانی دما نمی‌شكنند، تركیبی از Al2O3, B2O3 , SiO2 است.
در شیشه‌های دودی از ماده‌ی سیاه‌رنگ نقره كلرید استفاده می‌شود.
شیشه‌های فوتوكرومیك، شیشه‌هایی هستند كه وقتی در برابر تابش شدید آفتاب قرار می‌گیرند، تیره شده و بطور برگشت پذیر، با كاهش نور روشن می‌شوند. از آنجا كه این شیشه‌ها تنها به هنگام نیاز به شكل شیشه دودی عمل می‌كنند، عدسیهای ساخته شده از آنها در بسیاری از عینك‌های طبی كاربرد دارند.
برخی خودروها دارای شیشه پنجره سقفی از جنس فوتوكرومیك هستند كه برای تهیه این شیشه‌ها، ‌01/0 تا ‌1/0درصد نقره كلرید همراه با اندكی مس كلرید به مخلوط شیشه‌ای مذاب افزوده می‌شود. سرد كردن این مخلوط در شرایطی ویژه به تشكیل بلورهای بسیار ریز نقره كلرید می‌انجامد.
از این شیشه‌ها در عینك افراد نزدیك بین استفاده می‌شود، زیرا شیشه عینك افراد نزدیك بین در وسط نازكتر از كناره‌های آن است، در حالی كه مركز شیشه‌های عینك افراد دوربین ضخیم تر از كناره‌های آن است. از آنجا كه فراوانی ماده رنگی در مركز شیشه موجب تیرگی بیش از اندازه آن می‌شود، در عینك افرادی كه به دوربینی شدید دچارند نمی‌توان از شیشه‌های فتوكرومیك استفاده كرد.