سوال 8752

مکانیسم ماشه (Snapback) در راستای حل‌اختلاف پیش بینی شده در برجام، فرآیندی ست که اگه یکی از طرف‌های برجام به این جمع‌بندی برسه که طرف دیگه به تعهدات ذکر شده در این توافق پایبند نیست، می‌تونه به کمیسیون مشترک شکایت کنه.



این کمیسیون، در چارچوب برجام و با هدف نظارت بر اجرای آن تاسیس شده  اگه در بازه زمانی ۳۵ روزه، موضوع شکایت آنگونه که شاکی می‌خواد حل و بررسی نشه، شاکی می‌تونه موضوع حل نشده رو به عنوان دلیلی برای توقف اجرای تعهدات برجام در نظر بگیره. همچنین شاکی میتونه با آگاه‌سازی شورای امنیت سازمان ملل درباره حل نشدن موضوع شکایت، عدم اجرای چشمگیر اونو ضامن بشه. پس از اون، شورای امنیت نیز ۳۰ روز فرصت داره تا درباره استمرار تعلیق تحریم‌ها یا بازگردوندن اونا قطعنامه صادر کنه.



اگه تو این مدت، شورای امنیت نتونه در این خصوص قطعنامه صادر کنه، تمام تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل که قبل از برجام برقرار شده بودن، به طور اتوماتیک بازمی‌گرده. به این ساز و کار، مکانیسم ماشه (Snapback) یا بازگشت سریع تحریم‌ها هم میگن. نکته مهم این ساز و کار، اینه که بازگشت تحریم‌ها، قابل وتو نیست بلکه «عدم بازگشت تحریم ها» قابلیت وتو داره. یعنی رای گیری برای «بازگشت تحریم ها» انجام نمیشه بلکه برای «ادامه تعلیق تحریم ها» انجام میشه که حتی اگه شورا به آن رای نده ، یک عضو دارای حق وتو می تونه رای را وتو کرده و عملا تحریم ها بازگردونه.