سوال 981766

با سلام و عرض تحیت.

دوست محترم!

اولا، تنها یکی از وظایف دین، قانونگذاری است، نه اینکه تنها وظیفه دین قانون گذاری باشد تا ما اگر خودمان توانستیم قانونگذاری کنیم دیگر دین فائده ای برای ما نداشته باشد.

مثلا اعتقاد به اخلاقى بودن عالم تنها با دین قابل تحصیل است، و یا اعتماد بر این كه بالاخره وجود متعالى و قادر و عالم و خیرخواهى بر مقدرات عالم و آدم حاكم است، جز با ایمان دینى بدست نمى آید.

و یا تنها دین وسیله مطمئنى براى ارتباط ما با عالم ماوراء است و راحتى خیال نسبت به عالم بعد از مرگ براى ما به ارمغان مى آورد.

ثانیا، گاه ما در تعارضات اخلاقى قرار می گیریم؛ تعارضاتى كه با عقل صرف نمى توان در باره آن قضاوت قاطع داشته باشد. مثلا اینکه در تزاحم نجات جان مادر یا نوزاد کدام مقدم است، و یا در تزاحم حیاء و رفاه كدام را ترجیح دهیم؟ و یا در باره جواز و عدم جواز خودكشى، و یا سقط جنین، راهى جز دین و إخبار از عالم غیب وجود ندارد.

ثالثا، بعد از آن كه ما به صدق پیامبرى در ادعاى رسالت ایمان آوردیم، ولو فائده اى هم در دین نبینیم، نمى توانیم نسبت به آن بى اعتنا باشیم. این علاوه بر آن است كه وقتى به اوصاف كمال خدا قائل باشیم، نمى توانیم كار او را بى حكمت بشمریم، ولى آن را با عقل ناقص خود نفهمیم.

در مورد توکل هم باید عرض کنیم توکل و یا دعا کردن، منافاتی با تلاش ندارد. این اشتباه فاحشى است كه گاهى در این مفاهیم دینى مى شود. در دستورات دینی توکل در کنار تلاش و کوشش مطرح است.

با آرزوی توفیق.

موسسه ذکر ـ قم.

باستانی.