سوال 28031

استطاعت به‌معنای توانایی انسان برای سفر به مکه و انجام‌دادن مناسک حج است که طبق فتوای فقیهان، حج زمانی بر انسان واجب می‌شود که استطاعت داشته باشد که استطاعت در چهار زمینه مالی، امنیت، سلامت بدنی و زمان مطرح است.
استطاعت مالی
یعنی فرد، توانایی پرداخت هزینه‌های سفر به مکه و همچنین هزینه تأمین مخارج کسانی که خرجشان برعهده اوست را داشته باشد.
استطاعت امنیتی
منظور از استطاعت از لحاظ امنیت، امنیت مالی و جانی و آبرویی در طول سفر و اقامت در مکه است.
استطاعت بدنی
این نوع استطاعت به توانایی جسمیِ فرد به منظور به‌جا آوردن اعمال حج اشاره دارد.
استطاعت زمانی
وقتی فرد زمان کافی برای سفر به مکه و انجام‌دادن حج داشته باشد.از جمله احکام فقهیِ استطاعت این است فردی که با قرض گرفتن از دیگری یا دیگران، مخارج سفر حج خود را تأمین کرده است، مُستطیع (دارای استطاعت) محسوب نمی‌شود و حجش حج واجب به‌شمار نمی‌آید.
استطاعت برای واجب شدن حج
طبق اجماع فقها، در صورتی حج برای انسان واجب می شود که او استطاعت داشته باشد و این فتوا مستند به آیه ۹۷ سوره آل عمران است که در آن وجوب حج به استطاعت مشروط شده است: «وَلِلّهِ عَلَی النَّاسِ حِجُّ الْبَیتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَیهِ سَبِیلًا» (و بر مردم واجب است که براى خدا قصد زيارت خانه كنند؛ البته براى کسانى كه توانایى رفتن به‌سوى آن را دارند.)