سوال 319759

با سلام
سندرم آشرمن یا چسبندگی رحم عبارتند از تشكیل یك توده چسبنده داخلی رحمی كه نوعاً از محل اسكار جراحی های رحمی ایجاد می گردد.
علل:سندرم آشرمن وضعیت نادری است. در بسیاری از موارد در افرادی رخ می دهد كه سابقه چندین بار فرآیند كورتاژ و سقط داشته اند. سندرم آشرمن ممكن است ناشی از جراحی های داخل رحمی از قبیل برداشتن فیبروئید و نقص های ساختاری رحم (وجود دیواره و یا پولیپ های بزرگ) و یا عفونت محل برش سزارین مرتبط با استفاده از IUD و یا جاگذاری هر جسم خارجی دیگر در حفره رحمی باشد. در موارد نادر، سایر عفونتها، جاگذاری رادیوم در رحم برای درمان سرطانهای دستگاه تولید مثلی می تواند از علل این سندرم باشد.
علائم: این چسبندگی ممكن است سبب آمنوره گردد. تكرر سقط جنین و ناباروری نیز از علائم این سندرم می باشد.
آزمایشات: در این سندرم آزمایشات لگنی اغلب نرمال هستند. پزشك ممكن است هیستروسالپنژوگرام و یا هیستروسكپی درخواست كند. طی هیستروسكپی یك دوربین كوچك داخل سرویكس شده كه به پزشك این اجازه را می دهد تا داخل رحم را بواسطه بزرگنمایی مشاهده نماید. در این تست اندازه و بافت اسكار قابل رویت خواهد بود .
درمان: درمانهای جراحی شامل قطع و برداشت بافت چسبنده یا بافت اسكار در داخل حفره است كه بواسطه هیستروسكپی انجام می گیرد. پس از برداشت بافت، پزشك ممكن است به منظور پیشگیری از چسبندگی های بعدی یك بالن كوچك را در داخل رحم برای چندین روز قرار دهد و استروژن درمانی جایگزین را برای چندین ماه تجویز نماید تا زمانی كه بافت داخل رحمی بهبود یابد. اگر دلیل این سندرم به علت وجود عفونت باشد، درمان آنتی بیوتیكی ضرورت می یابد.
پیش آگهی: سندرم آشرمن در غالب زنان به كمك جراحی بهبود می یابد اگر چه در اغلب موارد بیش از یك روش درمانی باید مورد استفاده قرار گیرد. تقریباً هفتاد تا هشتاد درصد از زنانی كه به علت سندرم آشرمن نابارور هستند پس از جراحی، بارداری موفقیت آمیزی داشته اند.

دلایل متعددی نظیر اعمال جراحی قبلی، كیستهای تخمدان و آندومتریوز در پدید آمدن این عارضه نقش دارند، اما یكی از مهمترین علل می تواند عفونتها باشد. این عفونتها در مراحل مختلف دیده می شود. برای نمونه برخی عفونتهای رحم بعد از بارداری ایجاد می شود كه به آن عفونت «نفاس» می گویند.
این عارضه معمولاً در ده روز بعد از زایمان با تب ظاهر می شود. بنابراین اگر درمان نشود موجب عوارض دیگری مانند چسبندگی رحم می شود، زیرا در پی عفونت و وجود مرحله التهاب چسبندگی به وجود می آید كه حتی منجر به نازایی می شود. البته عفونت رحم در زمان سقط هم دیده می شود. به هر حال از دلایل چنین عفونتی زایمانهای سخت و دستكاریهای رحم است.
اصولاً یك سری میكروبها به طور طبیعی در شرایط عادی؛ در بدن زندگی می كنند و مشكلی ندارند، اما در برخی موارد مثل وجود سوء تغذیه و كم خونی مادر، میكروبهای یاد شده مهاجم می شوند و بعد از ورود به محوطه لگن؛ عفونت ایجاد می كنند كه اگر درمان نشود باعث چسبندگی می شوند.
به هر حال، هجوم میكروبها در همه زایمانها وجود دارد، اما چون مقاومت بدن زیاد است، این فعالیتها كارآمد نیست. بنابراین در شرایط غیرطبیعی این عفونت رخ می دهد.
برخی از عفونتها در غیر دوران بارداری و زایمان دیده می شود كه به آن «بیماری التهابی» می گویند. در حالت طبیعی یك سری میكروبها در ناحیه داخل و دهانه رحم وجود دارد و بیماری زا نیستند، اما در شرایط خاص این میكروبها فعال شده و منجر به عفونت می شوند كه در هر دفعه عفونت شانس چسبندگی رحم افزایش می یابد. بنابراین باید نسبت به درمان آن توجه كافی داشت، زیرا تجربه نشان داده هر بار عفونت می تواند به عفونت مستمر و مكرر تبدیل شود.
درد در ناحیه تخمدانها و رحم از نشانه های عارضه مزبور است.
چسبندگی رحم دیگر جزو دلایل ناباروری نیست، زیرا با درمانهای مختلف قابل علاج است، اما یكی از راههایی كه در حال حاضر برای درمان این عارضه انجام می شود استفاده از فیزیوتراپی است.
در «دیاترمی»، كه یكی از شیوه های فیزیوتراپی است، جریان متفاوت و عمیق ایجاد می شود. در این روش درمانی كه به چسبندگیهای كم پاسخ می دهد، می تواند در كاهش درد فرد مبتلا هم مؤثر باشد زیرا در این روش در عضو پرخونی ایجاد می شود كه ضمن كاهش التهاب در تسكین درد نیز نقش دارد. اما در چسبندگیهای شدید نظیر چسبندگی فیبروز این شیوه مؤثر نیست بنابراین از سایر روشهای درمان استفاده می شود.
اصولاً آندومتر همان لایه داخلی رحم است كه هر ماه به هنگام دوران قاعدگی ریزش می كند. در آندومتریوز این تكه ها به دلایل ناشناخته، به سایر اعضا در حفره لگن می چسبند و به هنگام قاعدگی تحت تأثیر هورمونها خونریزی می كنند، اما چون راهی برای خروج خون وجود ندارد، باعث تحریك بافت می شود. از این رو این ناحیه دردناك می شود. از علل افزایش دهنده خطر ابتلا به این بیماری، می توان به عدم بارداری یا تعویق آن یا سابقه فامیلی اشاره كرد.
با توجه به نوع آن درمانش متفاوت است، اما یكی از روشهای معمول استفاده از هورمونهای گونادورلین برای قطع تخمك گذاری و قاعدگی است. استفاده از سایر روشهای درمانی نیز مرسوم است كه با توجه به شرایط بیمار اعمال می شود. برای مثال، در زنانی كه در سنین بالا هستند یا علاقه ای به فرزندآوری ندارند از عمل جراحی و خروج رحم استفاده می شود.